Trong những năm qua, tỉnh Tuyên Quang đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận trong việc khơi dậy, phát huy được vai trò, tinh thần trách nhiệm của các cấp, ngành chức năng và mỗi người dân để ngăn chặn hiệu quả việc hình thành các điểm nóng hay các tuyến trung chuyển ma túy qua biên giới. Tuy nhiên, trong tình hình hiện nay các loại tội phạm và tệ nạn ma túy mới liên tục thay đổi hình thức, ẩn mình tinh vi trong các loại thực phẩm, đồ uống để tiếp cận giới trẻ, nhất là học sinh và sinh viên. Thực tế với hơn một nghìn người sử dụng trái phép chất ma túy và tỷ lệ địa bàn không ma túy hiện chỉ đạt hơn 28% đang đặt ra yêu cầu cấp bách phải có những thay đổi mang tính cấp thiết trong cách tiếp cận và xử lý vấn đề.
Xác định công tác phòng, chống ma túy là nhiệm vụ trọng tâm, phải tiến hành quyết liệt, liên tục và lâu dài. Tỉnh đã thực hiện phương châm kết hợp chặt chẽ giữa phòng ngừa và đấu tranh, trong đó lấy phòng ngừa là chính, đấu tranh ngăn chặn là quan trọng và giảm cầu là mục tiêu bền vững. Người đứng đầu các cấp phải chịu trách nhiệm trực tiếp nếu để địa bàn xảy ra những diễn biến phức tạp về ma túy. Đồng thời, mỗi cán bộ, đảng viên bắt buộc phải nêu cao tinh thần gương mẫu, chủ động bảo vệ gia đình và hỗ trợ đắc lực cho những người lầm lỡ tái hòa nhập cộng đồng.
Từ quan điểm đó, tỉnh đã đặt ra các mục tiêu và chỉ tiêu rõ ràng và thực tế. Về quản lý địa bàn và nguồn cung, tỉnh tập trung kiểm tra để phát hiện và triệt xóa tuyệt đối 100% diện tích trồng hoặc tái trồng cây có chứa chất ma túy, hướng tới việc chấm dứt hoàn toàn các vụ việc liên quan đến loại cây này trên toàn địa bàn. Về xử lý tội phạm, các cơ quan chức năng phải nâng cao chất lượng tố tụng, đảm bảo 100% tố giác, tin báo về tội phạm liên quan đến ma túy phải được tiếp nhận và thụ lý, với tỷ lệ giải quyết triệt để đạt từ 90% trở lên. Tỷ lệ điều tra, khám phá các vụ án ma túy nói chung phải đạt từ 85% trở lên, riêng đối với các vụ án rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng phải đạt từ 95% trở lên, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng oan sai hay bỏ lọt tội phạm. Về kiểm soát nguồn cầu, địa phương sẽ thực hiện lập hồ sơ quản lý đối với 100% người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và người sau cai nghiện mới phát hiện. Mục tiêu cuối cùng là duy trì các địa bàn đã sạch từ trước, đồng thời chuyển hóa đồng bộ để đạt mốc 100% xã, phường đạt tiêu chuẩn không ma túy vào năm 2030.

Công an xã Nhữ khê tuyên truyền phòng, chống ma túy, thuốc lá điện tử và các tệ nạn xã hội cho các em học sinh, thanh thiếu niên
Để hiện thực hóa các mục tiêu này, tỉnh tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó lấy mũi nhọn tuyên truyền làm nền tảng cốt lõi. Phương thức truyền thông không còn rập khuôn mà được thiết kế linh hoạt, bám sát vào đặc điểm của từng nhóm đối tượng nguy cơ cao. Trọng tâm tuyên truyền được hướng mạnh vào thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên tại các trường học và khu dân cư phức tạp, nhằm trang bị kỹ năng sống, nhận diện các loại ma túy "núp bóng" mới để các em không bị dụ dỗ, lôi kéo. Cùng với đó, chú trọng xây dựng và nhân rộng các mô hình, điển hình tiên tiến, lồng ghép Phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc với Cuộc vận động toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh nhằm huy động sức mạnh nội tại từ cơ sở. Vai trò của lực lượng bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở và các mô hình tự quản, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội được củng cố thường xuyên để kịp thời tuyên truyền, phát hiện, tố giác tội phạm cũng như xóa bỏ diện tích tái trồng cây chứa chất ma túy ngay từ khi mới phát sinh.

Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Trung học phổ thông tỉnh tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp với chủ đề “Nói không với ma túy”
Quyết liệt triển khai các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật về ma túy. Lực lượng chức năng chủ động phân tích, dự báo để triệt phá tận gốc các đường dây, băng nhóm tội phạm, bắt giữ bằng được các đối tượng chủ mưu, cầm đầu. Công tác tổng rà soát các điểm, tụ điểm tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy được thực hiện liên tục để vô hiệu hóa và có giải pháp không cho tái phức tạp. Bên cạnh đó, việc quản lý các ngành nghề kinh doanh có điều kiện và kiểm soát các loại tiền chất, thuốc hướng thần, thuốc gây nghiện được siết chặt để ngăn chặn nguy cơ tội phạm lợi dụng sản xuất, điều chế hay trung chuyển ma túy.
Cuộc chiến chống ma túy trong giai đoạn mới cũng được tiếp sức mạnh mẽ bởi các ứng dụng công nghệ. Tỉnh tiến hành cập nhật 100% dữ liệu người nghiện và người sau cai lên hệ thống phần mềm cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Việc ứng dụng kỹ thuật công nghệ được đưa vào để kiểm danh, kiểm diện và xây dựng sơ đồ quản lý, theo dõi các đối tượng cũng như các tuyến địa bàn trọng điểm. Tại các khu vực công cộng như công viên, bến xe hay các điểm nóng, hệ thống camera giám sát an ninh và các thiết bị phát hiện ma túy từ xa sẽ được lắp đặt đồng bộ.
Bên cạnh biện pháp mạnh, tính nhân văn trong công tác cai nghiện và trợ lực tái hòa nhập cộng đồng cũng được đề cao. Cơ sở vật chất của các trung tâm cai nghiện được rà soát, nâng cấp để áp dụng các phương pháp điều trị tâm lý và phục hồi tiên tiến. Địa phương khuyến khích và tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân đủ điều kiện tham gia cung cấp dịch vụ cai nghiện tự nguyện tại gia đình và cộng đồng. Tăng cường sự đồng hành của xã hội khi các cơ quan, đơn vị chung tay hỗ trợ vốn, đào tạo nghề và tạo việc làm để giúp những người lầm lỡ xóa bỏ mặc cảm, có thu nhập ổn định để tái hòa nhập cộng đồng.

Các Phòng nghiệp vụ Công an tỉnh, Công an xã Sơn Vĩ và Đồn Biên phòng Cửa khẩu Săm Pun tổ chức tuyên truyền pháp luật cho Nhân dân khu vực biên giới thuộc xã Sơn Vĩ
Song song với đó, tỉnh sẽ nghiên cứu xây dựng các chính sách đặc thù nhằm hỗ trợ kinh phí, trang thiết bị cho lực lượng chuyên trách trực tiếp thực hiện nhiệm vụ phòng, chống ma túy và lực lượng thực hiện công tác cai nghiện tại cơ sở. Đồng thời, địa phương thực hiện tốt các chế độ cho người có công, người bị thương hoặc phơi nhiễm HIV trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế thông qua các văn phòng liên lạc phòng chống ma túy qua biên giới được duy trì để ngăn chặn nguồn ma túy thẩm lậu từ sớm, từ xa.
Nguyễn Thảo - BTGDVTU