Ảnh minh họa. Nguồn ảnh: Internet

Ngày 27/3/1948, theo sáng kiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương ra Chỉ thị phát động phong trào thi đua ái quốc. Ngày 1/6/1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Sắc lệnh số 195 thành lập Ban vận động thi đua cứu quốc Trung ương, do đồng chí Tôn Đức Thắng làm Trưởng ban. Ngày 11/6/1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi thi đua ái quốc nhân kỷ niệm 1.000 ngày kháng chiến toàn quốc và để kêu gọi Nhân dân hưởng ứng phong trào thi đua ái quốc của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương phát động ngày 27/3/1948 theo sáng kiến của Người .

Mở đầu lời kêu gọi, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết mục đích thi đua ái quốc là: diệt giặc đói, diệt giặc dốt, diệt giặc ngoại xâm. Chỉ ngắn gọn trong 10 từ, nhưng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu lên nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân cũng như mục đích của phong trào thi đua ái quốc. Đồng thời, Người chỉ rõ thứ tự ưu tiên, đó là diệt giặc đói trước để cứu mạng sống của dân, diệt giặc dốt để có tri thức chống được ngoại xâm, nhất là thực dân Pháp [1].

Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi: Bổn phận của người dân Việt Nam, bất kỳ sĩ, nông, công, thương, binh; bất kỳ làm việc gì, đều cần phải thi đua nhau: Làm cho mau; Làm cho tốt; Làm cho nhiều. Mỗi người dân Việt Nam, bất kỳ già, trẻ, trai, gái; bất kỳ giàu, nghèo, lớn, nhỏ, đều cần phải trở nên một chiến sĩ tranh đấu trên mặt trận: Quân sự, kinh tế, chính trị, văn hóa. Theo Người, thi đua là nhằm mục tiêu cao cả: Dân tộc độc lập; Dân quyền tự do; Dân sinh hạnh phúc. Thi đua ái quốc một khi ăn sâu, lan rộng khắp mọi mặt và mọi tầng lớp Nhân dân thì sẽ giúp ta dẹp tan mọi nỗi khó khăn và mọi âm mưu của địch để đi đến thắng lợi cuối cùng. Lời Kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tạo ra sức sống mới cho các phong trào thi đua được phát động trước đó và thúc đẩy ra đời nhiều phong trào thiết thực, hiệu quả, góp phần to lớn vào thắng lợi của công cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm. Hưởng ứng khẩu hiệu tất cả cho tiền tuyến, tất cả để chiến thắng, hàng chục vạn chàng trai, cô gái đã hăng hái tòng quân hay lên đường đi dân quân phục vụ tiền tuyến... góp sức làm nên trận Điện Biên Phủ huy hoàng, ngày 7/5/1954, lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược [2].

Trong suốt chiều dài lịch sử của đất nước, các phong trào thi đua luôn có vai trò rất quan trọng. Sau năm 1954, các phong trào thi đua đã hướng vào thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước; xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc. Tiêu biểu là các phong trào thi đua một tấc không đi, một ly không rời; phong trào mỗi người làm việc bằng hai người vì miền Nam ruột thịt, thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người, phất cao ngọn cờ gió đại phong trong nông dân, sóng Duyên Hải trong công nhân, thanh niên ba sẵn sàng, phụ nữ ba đảm đang..., ở miền Bắc đã góp phần quan trọng vào thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược, xây dựng hậu phương miền Bắc làm chỗ dựa vững chắc cho miền Nam kháng chiến chống Mỹ, cứu nước thắng lợi, làm nên ngày 30/4/1975 lịch sử, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Sau năm 1975, đất nước được hòa bình, độc lập, thống nhất, cả nước đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, các phong trào thi đua không ngừng được phát động. Tiêu biểu là các phong trào tất cả vì chủ nghĩa xã hội, vì hạnh phúc của nhân dân, tất cả vì hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đã góp phần nhanh chóng hàn gắn vết thương chiến tranh, vượt qua mọi thách thức, khó khăn của đất nước sau nhiều năm bị chiến tranh tàn phá, nhất là khó khăn về kinh tế, giữ vững ổn định chính trị, xã hội.

Các cấp, các ngành ở nước ta triển khai nhiều phong trào thi đua lớn như: Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa, cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới, đền ơn đáp nghĩa, toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, phong trào cả nước chung tay vì người nghèo, không để ai bị bỏ lại phía sau với sự tham gia, vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Các phong trào, các cuộc vận động rất đa dạng, phong phú, diễn ra ở tất cả các cấp, các ngành, tạo thành phong trào xã hội rộng lớn, khơi dậy lòng yêu nước, sức mạnh tiềm tàng trong mỗi người, mỗi tập thể, tạo nên động lực cho sự nghiệp cách mạng. Tiềm lực và quy mô của nền kinh tế được nâng lên, phát triển nguồn nhân lực, bảo đảm an sinh xã hội; đời sống Nhân dân tiếp tục được cải thiện.

Tỉnh Tuyên Quang triển khai thực hiện có hiệu quả các phong trào thi đua yêu nước với chủ đề Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc tỉnh Tuyên Quang quyết tâm thi đua thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, phấn đấu đưa Tuyên Quang phát triển khá, toàn diện, bền vững trong khu vực miền núi phía Bắc; Tuyên Quang chung sức xây dựng nông thôn mới; Cả nước chung tay vì người nghèo - không để ai bị bỏ lại phía sau; Doanh nghiệp Việt Nam hội nhập và phát triển; Cán bộ công chức, viên chức tỉnh Tuyên Quang thi đua thực hiện văn hóa công sở; Chuyển đổi số tỉnh Tuyên Quang đến năm 2025, định hướng đến năm 2030; Đẩy mạnh phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại thực hành tiết kiệm, chống lãng phí…Cùng với đó, tỉnh tiếp tục chỉ đạo các cấp ủy đảng tiếp tục quán triệt sâu sắc tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về thi đua ái quốc, các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về thi đua, khen thưởng.

Lời kêu gọi thi đua ái quốc của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã và đang là phương châm, định hướng tư tưởng, hành động, phát huy tinh thần dân tộc, sức mạnh nội tại trong mỗi người dân cũng như toàn xã hội cho mục tiêu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Chúng ta cần tiếp tục vận dụng sáng tạo tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước, làm dấy lên những phong trào yêu nước sâu rộng, thường xuyên, coi đó là một phương thức cần thiết nhằm tạo ra một động lực phát triển, xây dựng nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa, giàu mạnh và văn minh.  

   Đỗ Hồng Thanh

1. Lâm Thị Thanh Nga, Phạm Ngọc Hòa, Giá trị “Lời kêu gọi thi đua ái quốc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến phong trào thi đua yêu nước hiện nay, Tạp chí mặt trận, cơ quan của Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, 05/4/2023.

2. Trần Quang Vinh, 76 năm Ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi Thi đua ái quốc: Thi đua phải là vì yêu nước, Tạp chí của Ban Tuyên giáo Trung ương, 10/6/2024.