Tỉnh đặc biệt tập trung xây dựng nguồn nhân lực gắn với xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trong thời kỳ mới; tăng cường giáo dục lịch sử, văn hóa địa phương và giáo dục di sản trong trường học, tổ chức các hoạt động trải nghiệm, tham quan di tích lịch sử, bảo tàng, địa chỉ đỏ; gắn giáo dục tri thức với giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, ý thức công dân và các giá trị nhân văn. Trong 6 tháng đầu năm tỉnh đã tổ chức 12 lớp tập huấn, bồi dưỡng trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thể thao và du lịch; tổ chức tham gia 03 kỳ cuộc liên hoan, hội diễn toàn quốc để các nghệ nhân, nghệ sỹ, diễn viên được giao lưu học tập, trao đổi kinh nghiệm trong công tác bảo tồn, phát huy nghệ thuật truyền thống; đồng thời phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị quán triệt chuyên đề về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Tuyên Quang cho đội ngũ cán bộ chủ chốt của tỉnh. 

Lễ Cúng tổ tiên của người Lô Lô đen

Mạng lưới thiết chế văn hóa từng bước được củng cố, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu tổ chức các hoạt động chính trị, văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao và sinh hoạt cộng đồng của Nhân dân; góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, nâng cao đời sống văn hóa tinh thần và phục vụ hiệu quả nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Hiện toàn tỉnh có 05 thiết chế văn hóa cấp tỉnh; 96/124 xã, phường có nhà văn hóa, trong đó 49 nhà văn hóa đạt chuẩn; 3.554/3.802 nhà văn hóa thôn, tổ dân phố, trong đó 2.263 nhà văn hóa đạt chuẩn.

Các phong trào văn hóa, văn nghệ quần chúng được duy trì, phát triển. Toàn tỉnh duy trì hoạt động của 124 đội văn nghệ quần chúng cấp xã, phường, 3.802 đội văn nghệ thôn, tổ dân phố, trên 200 câu lạc bộ đàn, hát dân ca và bảo tồn văn hóa dân tộc, 87 câu lạc bộ Hát Then - đàn Tính, 13 câu lạc bộ hát Páo dung của dân tộc Dao, 25 câu lạc bộ hát Sình ca của dân tộc Cao Lan cùng nhiều loại hình sinh hoạt văn hóa dân gian khác, góp phần bảo tồn, trao truyền và lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống. 

Bên cạnh đó, tích cực xây dựng, nhân rộng các mô hình khu dân cư văn minh, gia đình văn hóa, cơ quan, đơn vị văn hóa; phát huy vai trò của hương ước, quy ước cộng đồng trong xây dựng nếp sống văn minh; đẩy mạnh thực hiện văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội, văn hóa giao tiếp, bảo vệ môi trường, giữ gìn cảnh quan và trật tự công cộng. Ý thức chấp hành pháp luật, văn hóa ứng xử và trách nhiệm cộng đồng của cán bộ, đảng viên và Nhân dân có nhiều chuyển biến tích cực, từng bước hình thành môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh và giàu bản sắc.

Chương trình nghệ thuật khai mạc Lễ hội Chợ tình Khâu Vai năm 2026

Công tác xây dựng môi trường văn hóa trên không gian mạng được triển khai hiệu quả; chú trọng tuyên truyền, phổ biến kỹ năng số, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và Nhân dân trong sử dụng internet, mạng xã hội an toàn, văn minh; chủ động đấu tranh, phản bác các thông tin sai trái, xấu độc, góp phần xây dựng môi trường văn hóa số lành mạnh. Công tác số hóa di tích, lễ hội, các làn điệu dân ca, dân vũ và tri thức văn hóa truyền thống bước đầu hình thành cơ sở dữ liệu số phục vụ công tác quản lý, nghiên cứu, quảng bá và giáo dục truyền thống.

Trên cơ sở đó, duy trì và mở rộng quan hệ hợp tác với các địa phương trong nước, và các tổ chức quốc tế trên các lĩnh vực bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa, phát triển hợp tác du lịch, giao lưu văn hóa. Đẩy mạnh quảng bá các giá trị của Khu di tích quốc gia đặc biệt Tân Trào, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn, hệ thống di sản văn hóa vật thể, phi vật thể, các lễ hội truyền thống, sản phẩm văn hóa, sản phẩm OCOP và các sản phẩm du lịch đặc trưng thông qua các hoạt động truyền thông, hội chợ, triển lãm, sự kiện văn hóa, du lịch trong nước. Các danh hiệu, thương hiệu du lịch được các tổ chức quốc tế ghi nhận tiếp tục được duy trì và phát huy hiệu quả, tiêu biểu như: Làng văn hóa Nặm Đăm, Thôn Tha, Lô Lô Chải… góp phần khẳng định thương hiệu du lịch Tuyên Quang trên bản đồ du lịch Việt Nam và khu vực. Các giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc trên địa bàn tỉnh từng bước được chuyển hóa thành nguồn lực phát triển, tạo ra các sản phẩm văn hóa, du lịch có giá trị.

Nhằm đẩy mạnh hơn nữa việc phát triển văn hoá trên địa bàn trong thời gian tới, tỉnh tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách từ đó khơi thông nguồn lực phát triển văn hóa; đổi mới phương thức quản lý nhà nước theo hướng kiến tạo phát triển; đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong lĩnh vực văn hóa; nâng cao hiệu quả tuyên truyền trên môi trường số, góp phần xây dựng hệ sinh thái văn hóa số lành mạnh; xây dựng các nền tảng giới thiệu điểm đến, di sản văn hóa và sản phẩm văn hóa của tỉnh. Bên cạnh đó, tập trung xây dựng và triển khai Đề án bảo tồn và phát huy giá trị Lễ hội Thành Tuyên gắn với phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa giai đoạn 2026-2030; Đề án bảo tồn tiếng nói, chữ viết của các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh;  Nghị quyết chuyên đề về phát triển văn hóa Tuyên Quang đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới và Nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về tăng cường giáo dục văn hóa truyền thống, giáo dục pháp luật và kỹ năng sống trong các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh; tích cực triển khai thực hiện hệ giá trị văn hoá, hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị gia đình trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang…

Lương Nghĩa