Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Chẩu Văn Lâm trao Cờ Thi đua cho Hội Khuyến học tỉnh tại  Đại hội Hội khuyến học tỉnh lần thứ IV, nhiệm kỳ 2021-2026. Ảnh: Thành Công

Tổ chức hội khuyến học đã phủ khắp 100% các xã, phường, thị trấn, thôn bản, tổ nhân dân, các cơ quan, đơn vị, trường học với 138/138 hội khuyến học xã, phường, thị trấn; 1.733 chi hội (thôn, bản, tổ nhân dân); 717 Ban Khuyến học (cơ quan, đơn vị, trường học), 211.374 hội viên đạt 25,97% dân số toàn tỉnh.

Xác định gia đình học tập là nền tảng của phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập. Truyền thống hiếu học luôn là yếu tố quan trọng, tác động trực tiếp đến hành vi, lối sống và nhân cách của từng thành viên trong gia đình. Bởi vậy, ngay khi triển khai đại trà các mô hình học tập, thôn, xóm, bản, tổ nhân dân đã tổ chức cho các gia đình nghiên cứu các tiêu chí xây dựng gia đình học tập, sau đó tổ chức cho các gia đình đăng kí theo hướng dẫn. Cuối năm, các gia đình tự đánh giá kết quả các tiêu chí về gia đình học tập; thôn, bản, tổ nhân dân bình xét, chấm điểm cùng thời điểm với bình xét gia đình văn hóa, trình Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn ra quyết định công nhận. Việc thực hiện mô hình "Gia đình học tập" đã giúp cho các gia đình được trang bị những tri thức mới, kỹ năng mới, có ý thức vươn lên làm giàu chính đáng. Đã có nhiều hộ gia đình thuộc hộ nghèo, cận nghèo, hộ gia đình khó khăn nhờ tác động của việc xây dựng "Gia đình học tập" đã vươn lên thoát nghèo, thoát cận nghèo; nhiều hộ gia đình đã mạnh dạn đăng ký tham gia vào các lớp học nghề, bồi dưỡng kiến thức về chăn nuôi, trồng cây ăn quả, trồng mía, trồng rau, may mặc... do Trung tâm học tập cộng đồng của xã tổ chức. Sau các lớp học nghề, các hộ gia đình đã sử dụng kiến thức được học để phát triển các mô hình kinh tế, tham gia vào thị trường hàng hóa với tinh thần khởi nghiệp, vươn lên thoát nghèo. Từ năm 2016-2021, trên địa bàn tỉnh có 173.536 gia đình đạt gia đình học tập.

Cùng với mô hình "Gia đình học tập", phong trào xây dựng "Dòng họ học tập" cũng rất sôi nổi: Các dòng họ đã xây dựng Quy chế (quy ước, cam kết) của dòng họ, xây dựng Quỹ khuyến học, hằng năm tổ chức từ một đến hai lần họp dòng họ kiểm điểm đánh giá các hoạt động của dòng họ đặc biệt là công tác khuyến học và xây dựng dòng họ học tập, khen thưởng cho các cháu học khá, giỏi, đỗ đại học, khuyến khích các cháu học thạc sỹ, tiến sỹ... Việc xây dựng dòng họ học tập có tác dụng gắn kết các gia đình của dòng họ trong việc duy trì và phát huy những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, động viên các gia đình giữ gìn gia phong, thực hiện nếp sống văn hóa, các dòng họ đã và đang thúc đẩy các gia đình thi đua học tập, trau dồi kiến thức, học hỏi lẫn nhau trong việc phát triển kinh tế gia đình, như chăn nuôi, trồng trọt, bảo ban con cháu học tập... và đóng góp cho xã hội, mang vinh quang về cho dòng họ mình. Năm năm qua, toàn tỉnh có 895 dòng họ đạt danh hiệu "Dòng họ học tập".

Hưởng ứng phong trào học tập suốt đời, mô hình "Cộng đồng học tập", "Đơn vị học tập", "Công dân học tập"  được triển khai rộng khắp. Qua việc xây dựng cộng đồng thôn bản, tổ nhân dân học tập tạo khí thế mới cho thôn bản trong việc học tập của trẻ em và người lớn, Trung tâm học tập cộng đồng đã phát huy vai trò, đạt hiệu quả thông qua các chương trình như chuyển giao khoa học kỹ thuật cho bà con nông dân trong chăn nuôi, trồng trọt, phòng chống bệnh tật, thiên tai, tuyên truyền các chính sách của Đảng, nhà nước, nhiều thôn, bản có các công trình như đường hoa thôn bản, đường làng xanh, sạch, đường phố tự quản... Đồng thời, việc xây dựng "Đơn vị học tập" đã góp phần nâng cao ý thức học tập, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động. Toàn tỉnh có 1.618 cộng đồng thôn bản, tổ nhân dân đạt "Cộng đồng học tập"; 628 đơn vị đạt "Đơn vị học tập"; mô hình "Công dân học tập" đang được thực hiện thí điểm.

Để công tác khuyến học, khuyến tài ngày càng phát triển, các cấp hội khuyến học trong tỉnh đã có nhiều cách làm sáng tạo trong xây dựng, duy trì và phát huy hiệu quả quỹ khuyến học. Từ năm 2016-2021, Quỹ khuyến học tỉnh đã vận động ủng hộ được trên 10 tỷ đồng; cấp học bổng, hỗ trợ cho học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, hỗ trợ cho các trường học về cơ sở vật chất, như: dụng cụ nhà ăn, máy lọc nước, bàn ghế nhà ăn, nồi cơ điện, chăn, màn, quần áo, xe đạp, sách vở, đồ dùng học tập..., như: Cấp học bổng "Tân Trào tiếp sức đến trường" cho 250 tân sinh viên với số tiền 500.000.000 đồng, cấp 3.050 suất học bổng với số tiền là: 4.450.000.000 đồng. Hỗ trợ học sinh đặc biệt khó khăn trên 800 triệu đồng, hỗ trợ cơ sở vật chất cho các trường học trên 600 triệu đồng, cấp học bổng cho học sinh khó khăn vươn lên trong học tập trên 3 tỷ đồng.... Hội khuyến học các huyện, thành phố đã huy động số tiền trên 15 tỷ đồng, hằng năm tổ chức Lễ tuyên dương khen thưởng học sinh, sinh viên giỏi các cấp, trao học bổng cho học sinh nghèo vượt khó, học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, hỗ trợ kinh phí cho các trường, lớp học, tặng xe đạp, quần áo, chăn màn, sách vở, đồ dùng học tập cho học sinh trị giá hàng chục tỷ đồng. Việc tuyên dương khen thưởng, cấp học bổng và hỗ trợ cho học sinh hằng năm đã góp phần khích lệ, động viên tinh thần thi đua học tập, vượt khó vươn lên của học sinh, sinh viên, góp phần thực hiện 3 đủ (đủ ăn, đủ mặc, đủ sách vở) cho học sinh nghèo. Trong những năm qua không có học sinh, sinh viên nào phải bỏ học vì hoàn cảnh kinh tế khó khăn.

Thời gian tới, các cấp hội khuyến học trong tỉnh cần tiếp tục đẩy mạnh phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập. Xây dựng các phong trào học tập để hoàn thiện bản thân, phát triển gia đình, cộng đồng gắn kết chặt chẽ với các cuộc vận động và nhiều phong trào khác của địa phương, cơ quan, đơn vị. Tích cực học tập và làm theo tấm gương tự học tập suốt đời, học đi đôi với hành của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Gắn mục tiêu học tập với mục tiêu phát triển sản xuất, xây dựng đời sống văn hóa, cải thiện đời sống tinh thần và vật chất cho bản thân và cộng đồng. Quan tâm và triển khai có hiệu quả công tác xã hội hóa, thu hút nguồn lực trong và ngoài tỉnh tham gia xây dựng quỹ khuyến học, khuyến tài... Phát triển đa dạng các hình thức quỹ khuyến học, tạo kiện thuận lợi cho mọi lứa tuổi, mọi tầng lớp Nhân dân tham gia học tập, tiếp tục đưa phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập đi vào chiều sâu, góp phần nâng cao dân trí, chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao cho tỉnh.

Phan Thanh Bình