Sau 10 năm thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 01/12/2011 của Bộ Chính trị về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, tạo bước phát triển mạnh mẽ về thể dục, thể thao đến năm 2020”, công tác thể dục, thể thao của tỉnh đã có sự phát triển mạnh mẽ.

Một trận đấu giao hữu bóng chuyền hơi của đội xã Phú Lương và xã Minh Thanh, huyện Sơn Dương. Nguồn ảnh: baotuyenquang.com.vn
Công tác thông tin, tuyên truyền, tạo sự thống nhất trong toàn Đảng bộ và sự đồng thuận trong Nhân dân đối với công tác thể dục, thể thao được đẩy mạnh. Các địa phương, cơ quan, đơn vị đã xây dựng chương trình, kế hoạch triển khai thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế. Phong trào thể dục, thể thao quần chúng với nhiều hình thức tập luyện phong phú như: Bóng đá, bóng bàn, bóng chuyền, bóng chuyền hơi, cầu lông, yoga, thể dục dưỡng sinh, đi bộ, đi xe đạp; đẩy gậy, tung còn, bắn nỏ, đi cà kheo, kéo co... Đến nay, toàn tỉnh có 30% số người tham gia tập luyện thể dục, thể thao thường xuyên; 25% số gia đình tham gia tập thể thao; số câu lạc bộ thể thao cơ sở thường xuyên hoạt động là 350 câu lạc bộ. Sự phát triển của các câu lạc bộ thể thao trong toàn tỉnh cho thấy thể dục thể thao đã trở thành hoạt động không thể thiếu trong đời sống của Nhân dân. Phong trào thể dục thể thao quần chúng phát triển tạo điều kiện thuận lợi để phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng những tài năng thể thao tiêu biểu cho tỉnh.
Với tinh thần khỏe để lao động, học tập, xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước, hằng năm, vào “Ngày Thể thao Việt Nam 27/3” tỉnh đều tổ chức Lễ phát động Ngày chạy Olympic vì sức khỏe toàn dân. Bên cạnh đó, tổ chức nhiều giải thể thao quần chúng, giai đoạn 2016 - 2020, trung bình mỗi năm tổ chức được 483 giải thi đấu cấp cơ sở, thu hút 4.015 đội thể thao cơ sở với 44.176 vận động viên tham gia; 35 giải thi đấu cấp huyện, thành phố; 08 giải thi đấu cấp tỉnh; 526 giải phong trào.
Tỉnh đã quan tâm đầu tư phát triển các môn thể thao trọng điểm như bóng bàn, cầu lông, bóng đá trẻ, wushu, vật... Giai đoạn 2016 - 2020, bình quân mỗi năm đoạt 72 huy chương các loại tại các giải khu vực và toàn quốc; đoạt 09 huy chương các loại tại 04 giải thi đấu quốc tế (năm 2016: Tham gia giải Wushu trẻ thế giới tại Bungaria đoạt 1 huy chương Đồng; năm 2018: Tham gia giải Vật vô địch trẻ Đông Nam Á tại Thái Lan đoạt 1 huy chương Vàng, 1 huy chương Bạc, 1 huy chương Đồng; tham gia giải Vật vô địch trẻ Đông Nam Á tại Philipin đoạt 1 huy chương Vàng, 1 huy chương Bạc; năm 2019: Tham gia giải Vật vô địch và Vô địch trẻ Đông Nam Á tại Thái Lan đoạt 1 huy chương Vàng, 2 huy chương Bạc).
Công tác giáo dục thể chất và hoạt động thể dục, thể thao trường học được quan tâm, chú trọng. Chỉ đạo đổi mới chương trình và phương pháp giáo dục thể chất, gắn giáo dục thể chất với giáo dục đạo đức, giáo dục quốc phòng và kỹ năng sống của học sinh, sinh viên; bố trí giáo viên cho các trường học thực hiện đảm bảo nội dung và chương trình giảng dạy môn thể dục". Đến nay, 80% trường học trên địa bàn tỉnh có câu lạc bộ thể dục, thể thao, có hệ thống cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động giáo dục thể chất; cơ sở vật chất cơ bản đảm bảo theo quy định; 100% trường học có sân chơi, bãi tập ngoài trời cho học sinh; 08 trường có nhà tập đa năng; nhiều trường học huy động kinh phí, xã hội hóa đầu tư bể bơi di động nhằm đáp ứng nhu cầu học và rèn luyện kỹ năng bơi lội cho học sinh. Các chỉ tiêu như: Số trường phổ thông đảm bảo chương trình dạy thể dục, thể thao nội khóa; tổ chức hoạt động thể dục, thể thao ngoại khóa; số học sinh đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể đều đạt 100%. Từ đó, góp phần nâng cao thể lực, tạo nhiều sân chơi bổ ích, lành mạnh để học sinh phát triển toàn diện cả về đức - trí - thể - mỹ.
Phong trào thể dục, thể thao trong lực lượng vũ trang trên địa bàn tỉnh được triển khai nề nếp; số cán bộ, chiến sỹ lực lượng vũ trang đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể theo quy định đạt 100%, đảm bảo đáp ứng yêu cầu xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại gắn với việc rèn luyện sức khỏe cho cán bộ, chiến sỹ, quân nhân.
Hệ thống thiết chế thể thao, nhất là ở cơ sở được quan tâm đầu tư xây dựng, cơ bản đáp ứng yêu cầu tập luyện và thi đấu các môn, các giải thể thao phong trào. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 03 khu quảng trường có sân chơi, bãi tập thể thao; 05 nhà văn hóa thể thao trung tâm huyện, thành phố; 03 sân vận động huyện (Chiêm Hóa, Lâm Bình, Sơn Dương). Tỉnh đã xây dựng đề án và ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ theo phương thức Nhà nước hỗ trợ xây dựng nhà văn hóa thôn, bản, tổ dân phố hoặc liên thôn, bản, tổ dân phố, gắn với sân thể thao và khuôn viên. Toàn tỉnh hiện có 1638/1.733 thôn, tổ dân phố có nhà văn hóa, trong đó có 858 nhà văn hóa gắn với khu thể thao đạt quy chuẩn. Các sân bóng đá, bóng chuyền, cầu lông, bóng bàn... được xây dựng trong khuôn viên nhà văn hóa, cơ quan, đơn vị để phục vụ nhu cầu thể dục, thể thao của công chức, viên chức, người lao động và người dân ở địa phương. Tổng số công trình thể thao đang sử dụng cho hoạt động thể dục, thể thao trên địa bàn tỉnh là 2.756 công trình, trong đó: 11 nhà tập luyện, thi đấu thể thao, 1.114 sân bóng chuyền, 139 sân bóng đá mini, 496 sân cầu lông, 29 sân quần vợt, 32 bể bơi, 235 sân vận động không có khán đài và 700 sân chơi bãi tập khác.
Tuy nhiên, bên cạnh sự phát triển, phong trào thể dục thể thao của tỉnh vẫn còn một số hạn chế, bất cập: Phong trào thể dục, thể thao quần chúng phát triển chưa đồng đều, chất lượng chưa cao; thể thao thành tích cao chưa vững chắc. Việc xác định, lựa chọn những môn thể thao có thế mạnh của tỉnh để tập trung đầu tư, phát triển chưa thực sự hiệu quả; công tác tuyên truyền, định hướng, tổ chức các hoạt động thể dục, thể thao chưa được quan tâm đúng mức; một số môn thể thao truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số có nguy cơ mai một (đánh yến, đánh bàm, đẩy gậy, bắn nỏ...).
Trong thời gian tới, tỉnh xác định cần tập trung vào một số nhiệm vụ, giải pháp cụ thể nhằm tạo đòn bẩy cho phát triển phong trào thể dục thể thao trong toàn tỉnh:
Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền, của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân về vai trò và tầm quan trọng của công tác thể dục, thể thao đối với việc rèn luyện sức khỏe, nâng cao thể lực, đời sống văn hóa tinh thần, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc của địa phương; gắn nhiệm vụ phát triển thể dục, thể thao với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương (trong đó có phát triển kinh tế du lịch). Mở rộng và phát triển phong trào thể dục, thể thao quần chúng; chú trọng phát triển các môn thể thao dân tộc nhằm bảo vệ, phát huy giá trị di sản, bản sắc văn hóa các dân tộc, góp phần nâng cao sức khỏe, tầm vóc, thể lực con người Tuyên Quang và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của tỉnh.
Đổi mới, nâng cao chất lượng công tác huấn luyện, đào tạo và thành tích thi đấu của thể thao thành tích cao; xác định các môn thể thao có thế mạnh để ưu tiên nguồn lực đầu tư phát triển, quan tâm xây dựng lực lượng vận động viên chất lượng cao. Tổ chức và đăng cai các giải thi đấu thể thao phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương để nâng cao thành tích thể thao của tỉnh, phục vụ nhu cầu của Nhân dân, góp phần quảng bá hình ảnh văn hóa vùng đất, con người Xứ Tuyên với bạn bè trong nước và quốc tế.
Chú trọng phát triển và nâng cao chất lượng phong trào thể dục, thể thao trường học, lấy đối tượng học sinh làm tiền đề để phát hiện tài năng, tuyển chọn, đào tạo bổ sung lực lượng các lớp năng khiếu thể dục, thể thao, các đội tuyển thể thao của tỉnh.
Quan tâm đầu tư nguồn lực cho công tác thể dục, thể thao. Củng cố, kiện toàn, đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, giáo viên, huấn luyện viên làm công tác thể dục, thể thao. Xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị đáp ứng nhu cầu phát triển sự nghiệp thể dục, thể thao của tỉnh.
Nâng cao hiệu quả công tác tham mưu trong việc xây dựng chiến lược phát triển thể dục, thể thao, xây dựng cơ chế, chính sách phát triển sự nghiệp thể dục, thể thao của tỉnh; huy động mọi nguồn lực đầu tư cho công tác thể dục, thể thao. Tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư, hỗ trợ nguồn lực phát triển thể dục, thể thao. Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, y học trong hoạt động thể dục, thể thao, nhất là trong việc tuyển chọn, đào tạo và huấn luyện tài năng thể thao.
Phan Thanh Bình