Những năm qua tỉnh Tuyên Quang đã tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường. Trong đó, công tác quản lý đất đai được chú trọng hoàn thiện theo hướng công khai, minh bạch và hiện đại. Bảng giá đất năm 2026 đã được xây dựng và công bố, áp dụng từ ngày 01/01/2026, bảo đảm phù hợp với thực tiễn và tạo cơ sở pháp lý cho các hoạt động giao đất, cho thuê đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng. Song song với đó, tỉnh tập trung xây dựng hệ thống hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu đất đai, từng bước hiện đại hóa công tác quản lý theo hướng số hóa. Toàn tỉnh đã cấp 14.829 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, đồng thời cấp giấy chứng nhận cho 8 dự án đầu tư, góp phần tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân trong sản xuất, kinh doanh. Việc quy hoạch, giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất được thực hiện chặt chẽ, đúng quy định, bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Công tác giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm được triển khai quyết liệt, kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh, qua đó đẩy nhanh tiến độ xây dựng kết cấu hạ tầng. Đặc biệt, việc triển khai chiến dịch làm giàu, làm sạch dữ liệu đất đai quốc gia trên địa bàn tỉnh đã tạo bước chuyển quan trọng trong minh bạch hóa thông tin và nâng cao hiệu quả quản lý. Đây là tiền đề quan trọng để tiến tới xây dựng chính quyền số trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường.

Người dân tham gia dọn vệ sinh khu vực lòng suối bảo đảm an ninh nguồn nước

Không chỉ dừng lại ở đất đai, công tác quản lý tài nguyên khoáng sản và tài nguyên nước cũng được tăng cường theo hướng sử dụng tiết kiệm, hiệu quả và bền vững. Tỉnh đã chủ động tham mưu ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, tổ chức triển khai quy hoạch thăm dò, khai thác và sử dụng khoáng sản phù hợp với định hướng phát triển. Đồng thời, việc xây dựng quy hoạch tài nguyên nước, xác định danh mục nguồn nước cần lập hành lang bảo vệ đã góp phần quan trọng trong bảo vệ an ninh nguồn nước, một yếu tố ngày càng có ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

Công tác kiểm tra, rà soát, đánh giá trữ lượng khoáng sản được triển khai đồng bộ; hoạt động hậu kiểm sau cấp phép khai thác được tăng cường, góp phần hạn chế tối đa các tác động tiêu cực đến môi trường và đời sống nhân dân. Đây là bước đi cần thiết nhằm bảo đảm nguyên tắc “khai thác đi đôi với phục hồi”, hướng tới phát triển kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.

Trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, tỉnh đã chủ động cụ thể hóa và triển khai hiệu quả Luật Bảo vệ môi trường năm 2020. Công tác đánh giá tác động môi trường được thực hiện chặt chẽ ngay từ khâu xem xét chủ trương đầu tư; việc thẩm định và cấp giấy phép môi trường được thực hiện đúng quy định. Các cơ sở sản xuất, kinh doanh có nguy cơ gây ô nhiễm được giám sát thường xuyên; hoạt động quan trắc môi trường được duy trì định kỳ và công khai theo quy định. Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp phòng ngừa và kiểm soát, trong giai đoạn 2021 - 2025, trên địa bàn tỉnh không xảy ra sự cố môi trường nghiêm trọng. Các doanh nghiệp khai thác khoáng sản thực hiện đầy đủ nghĩa vụ ký quỹ cải tạo, phục hồi môi trường, góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực sau khai thác.

Một trong những điểm sáng nổi bật trong công tác quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường của tỉnh là công tác trồng và bảo vệ rừng. Tuyên Quang hiện có tỷ lệ che phủ rừng khoảng 65%, với tổng diện tích rừng trên 450.000 ha, thuộc nhóm các địa phương có tỷ lệ che phủ rừng cao của cả nước (trong khi bình quân toàn quốc khoảng trên 42%). Hằng năm, tỉnh duy trì trồng mới trên 10.000 ha rừng, từng bước chuyển mạnh sang phát triển rừng gỗ lớn, nâng cao giá trị kinh tế và khả năng hấp thụ carbon. Bên cạnh đó, chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng với nguồn kinh phí hàng trăm tỷ đồng mỗi năm đã góp phần quan trọng trong việc tạo sinh kế ổn định cho hàng chục nghìn hộ dân, nhất là ở khu vực miền núi, đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng trong bảo vệ rừng và hệ sinh thái. Đặc biệt, Khu dự trữ sinh quyển Na Hang - Lâm Bình được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới với diện tích hơn 190.000 ha, bao gồm vùng lõi, vùng đệm và vùng chuyển tiếp, đã khẳng định giá trị nổi bật về đa dạng sinh học của tỉnh. Đây không chỉ là “lá phổi xanh” của khu vực trung du và miền núi phía Bắc mà còn là tiềm năng lớn để phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn thiên nhiên.

Người dân xã Hàm Yên cùng lực lượng kiểm lâm tuần tra, bảo vệ rừng

Những kết quả đạt được trong thời gian qua là minh chứng rõ nét cho sự lãnh đạo quyết liệt của các cấp ủy đảng, sự điều hành hiệu quả của chính quyền các cấp trên địa bàn và sự chung tay, triển khai tích cực của nhân dân. Trên cơ sở đó, trong thời gian tới, Tuyên Quang tiếp tục xác định một số nhiệm vụ trọng tâm như: Hoàn thiện hệ thống văn bản quản lý theo Luật Đất đai năm 2024; đẩy nhanh xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai; triển khai kiểm kê đất đai và lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất; đồng thời giải quyết kịp thời các vướng mắc liên quan đến thủ tục đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng. Cùng với đó, công tác bảo vệ môi trường sẽ tiếp tục được tăng cường, nhất là trong kiểm soát ô nhiễm tại các khu, cụm công nghiệp, quản lý chất thải và giám sát các nguồn thải lớn. Tỉnh sẽ đẩy mạnh thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt, chất thải y tế; khuyến khích xã hội hóa đầu tư hạ tầng môi trường; đồng thời thúc đẩy các mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, hướng tới mục tiêu giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Có thể khẳng định, bảo vệ tài nguyên và môi trường không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan quản lý nhà nước mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Khi mỗi người dân nâng cao ý thức gìn giữ môi trường, khi những cánh rừng được bảo vệ, nguồn nước được giữ gìn và hệ sinh thái được phục hồi, đó chính là nền tảng vững chắc để Tuyên Quang phát triển nhanh, bền vững, trở thành vùng đất phát triển kinh tế hài hòa với bảo tồn thiên nhiên.

Dương Thắm