Xác định công tác dân vận chính quyền là cầu nối đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với Nhân dân, thời gian qua, Đảng ủy, chính quyền xã Hồng Thái chú trọng đổi mới phương thức tuyên truyền, vận động theo hướng gần dân, sát cơ sở, lấy những vấn đề thiết thực trong đời sống Nhân dân làm trọng tâm. Qua đó, nhiều mô hình, cách làm phù hợp với địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số được triển khai, từng bước chuyển từ tuyên truyền, vận động đơn thuần sang phát huy vai trò chủ thể, tính tự giác và trách nhiệm của Nhân dân.

Đổi mới dân vận từ những việc thiết thực

Hồng Thái là địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, địa hình đồi núi phức tạp, dân cư phân tán; trên 98% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu là dân tộc Dao, Tày, Mông. Người dân chủ yếu sinh sống bằng sản xuất nông, lâm nghiệp; một bộ phận đi làm ăn xa. Thu nhập bình quân đầu người năm 2024 đạt 34,340 triệu đồng, năm 2026 dự kiến đạt trên 36 triệu đồng.

Một phần thi tiểu phẩm sân khấu hóa đầy sinh động của các thí sinh tại Hội thi "Dân vận khéo" xã Hồng Thái năm 2026.

Địa bàn rộng, trình độ dân trí chưa đồng đều, phong tục, tập quán có những đặc thù, trong khi khả năng tiếp cận thông tin và ứng dụng công nghệ số của một bộ phận người dân còn hạn chế. Thực tế đó đặt ra yêu cầu công tác dân vận phải linh hoạt, phù hợp với từng địa bàn, từng nhóm đối tượng, nhất là phải xuất phát từ nhu cầu và lợi ích thiết thực của Nhân dân. Từ yêu cầu thực tiễn đó, Đảng ủy xã Hồng Thái xác định cần đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức dân vận, tập trung vào những vấn đề cụ thể, sát cơ sở, qua đó tạo điều kiện để người dân được tham gia và phát huy vai trò chủ thể trong phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương; cụ thể hóa chủ trương trên, ngày 28/02/2026, Đảng ủy xã ban hành Kế hoạch số 51-KH/ĐU về triển khai thí điểm ứng dụng các giải pháp tăng cường công tác dân vận vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Trên cơ sở đó, cấp ủy, chính quyền tập trung cụ thể hóa nhiệm vụ dân vận, phân công trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị, chi bộ và cán bộ phụ trách địa bàn; đồng thời lựa chọn những nội dung thiết thực, phù hợp với điều kiện thực tế để triển khai, tạo chuyển biến từ nhận thức đến hành động trong Nhân dân.

Đảng ủy xã xác định công tác dân vận là nhiệm vụ thường xuyên của cả hệ thống chính trị; chính quyền thực hiện theo phương châm “trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với dân”. Cùng với tuyên truyền, vận động, xã chú trọng thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, công khai, minh bạch những nội dung liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; duy trì tiếp công dân, đối thoại trực tiếp, kịp thời lắng nghe và giải quyết những kiến nghị, nguyện vọng chính đáng từ cơ sở.

Một trong những cách làm được Hồng Thái chú trọng là để người dân tham gia ngay từ đầu và xuyên suốt quá trình thực hiện các công trình, phần việc ở địa phương. Từ lựa chọn nội dung, bàn bạc phương án, huy động nguồn lực đến tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát đều hướng tới phát huy phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng”.

Tại thôn Phai Khằn, chính quyền phối hợp với Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội vận động Nhân dân xã hội hóa xây dựng hệ thống điện chiếu sáng bằng năng lượng mặt trời trên tuyến đường giao thông nông thôn dài khoảng 200m. Kết quả, 126 hộ dân tự nguyện đóng góp 16,5 triệu đồng; huy động thêm 2,7 triệu đồng từ các nguồn hỗ trợ khác, nâng tổng nguồn lực thực hiện lên 19,2 triệu đồng. Nhân dân đóng góp hơn 150 ngày công để đào hố, đổ bê tông, lắp đặt 18 cột đèn. Công trình hoàn thành đúng tiến độ, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, tạo thuận lợi cho việc đi lại, sinh hoạt của người dân. Điều quan trọng hơn là qua công trình, người dân trực tiếp tham gia, đóng góp và giám sát, qua đó nâng cao ý thức trách nhiệm đối với những công việc chung của cộng đồng.

Từ cách làm này, mô hình “Đường sáng - ngõ sạch - an toàn” được triển khai, gắn xây dựng kết cấu hạ tầng với bảo vệ môi trường và phát huy ý thức tự quản trong cộng đồng. Xã duy trì tổng vệ sinh định kỳ hằng tháng, phát quang đường làng, ngõ xóm, khơi thông cống rãnh, vận động người dân phân loại rác thải tại nguồn, xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định, hướng tới mục tiêu 100% hộ gia đình tham gia giữ gìn cảnh quan sáng - xanh - sạch - đẹp.

Gần dân để hiểu dân, đồng hành cùng dân

Trong công tác dân vận, Hồng Thái xác định việc cán bộ trực tiếp xuống cơ sở, cùng làm, cùng nghe và cùng chia sẻ với Nhân dân có ý nghĩa quan trọng. Mô hình “Ngày thứ bảy cùng Nhân dân” được duy trì hằng tháng, với sự tham gia của cán bộ, đảng viên, công chức xã, đoàn viên, thanh niên cùng Nhân dân thực hiện vệ sinh môi trường, chỉnh trang cảnh quan và các phần việc tại thôn. Qua đó, cán bộ có thêm điều kiện nắm bắt thực tế, hiểu những khó khăn, tâm tư, nguyện vọng của người dân; đồng thời tạo sự gần gũi, gắn bó giữa cán bộ với Nhân dân. Từ thực tiễn cho thấy, khi cán bộ trực tiếp tham gia cùng người dân, công tác tuyên truyền, vận động trở nên cụ thể, sinh động và thuyết phục hơn.

Cùng với đó, xã phát huy vai trò của người có uy tín, trưởng thôn, bí thư chi bộ và lực lượng cốt cán trong tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là những người gần dân, hiểu dân, am hiểu phong tục, tập quán, có tiếng nói và uy tín trong cộng đồng. Việc kết hợp tuyên truyền trực tiếp với hệ thống truyền thanh cơ sở, mạng xã hội và các hình thức phù hợp giúp thông tin đến với người dân nhanh hơn, sát hơn.

Công tác tuyên truyền, dân vận cũng được gắn với bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Mô hình bảo tồn và phát huy giá trị trang phục truyền thống của người Dao đỏ gắn với Câu lạc bộ Văn hóa dân gian tại thôn Bản Lục là một cách làm tiêu biểu. Từ 20 thành viên ban đầu, câu lạc bộ tăng lên 25 thành viên; các hoạt động giao lưu, trình diễn, truyền dạy văn hóa truyền thống được duy trì, thu hút người dân và thế hệ trẻ tham gia. Nhiều gia đình chủ động sử dụng trang phục truyền thống trong lễ hội và sinh hoạt cộng đồng. Qua đó, ý thức bảo tồn bản sắc văn hóa được nâng lên, đồng thời mở ra hướng gắn giá trị văn hóa bản địa với phát triển du lịch cộng đồng, nâng cao thu nhập cho người dân.

Cùng với phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân, xây dựng chính quyền gần dân, vì dân phục vụ được Hồng Thái xác định là nội dung quan trọng của công tác dân vận chính quyền. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Bí thư Đảng ủy xã thực hiện 10 cuộc tiếp công dân theo lịch; Chủ tịch UBND xã thực hiện 22 cuộc tiếp công dân định kỳ, tiếp nhận 12 lượt công dân phản ánh, kiến nghị. Xã tổ chức 1 hội nghị đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với Nhân dân, với 83 đại biểu tham dự; 100% ý kiến, kiến nghị được giải thích, trả lời tại hội nghị. Tổng số đơn thư tiếp nhận là 41 đơn, trong đó giải quyết xong 40 đơn, đạt 97,56%; không có vụ việc tồn đọng kéo dài, không phát sinh điểm nóng về an ninh, trật tự. Những kết quả này cho thấy công tác dân vận chính quyền đang được cụ thể hóa bằng trách nhiệm giải quyết công việc, đối thoại và lắng nghe Nhân dân.

Sau 6 tháng triển khai Kế hoạch số 51-KH/ĐU, Đảng ủy xã đã tổ chức 3 hội nghị quán triệt, triển khai; thực hiện 2 đợt kiểm tra chuyên đề; lựa chọn 2 mô hình điểm tại thôn Phai Khằn và Bản Lục; tổ chức 7 buổi tuyên truyền trực tiếp với 430 lượt người tham gia. Sự phối hợp giữa chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, lực lượng công an, quân sự, người có uy tín và đội ngũ cán bộ thôn ngày càng chặt chẽ, góp phần tạo sức mạnh tổng hợp trong công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân.

Phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân

Điểm nổi bật trong công tác dân vận ở xã Hồng Thái là sự chuyển biến từ nhận thức đến hành động, trong đó vai trò chủ thể của Nhân dân ngày càng được phát huy rõ nét. Từ chỗ chủ yếu tiếp nhận thông tin, hưởng ứng các chủ trương, người dân từng bước trực tiếp tham gia bàn bạc, đóng góp nguồn lực, giám sát và thực hiện các phần việc vì lợi ích chung. Những con đường được thắp sáng, những tuyến đường được chỉnh trang, những mô hình giữ gìn văn hóa truyền thống được duy trì không chỉ tạo diện mạo mới cho thôn, bản mà còn cho thấy khi người dân hiểu, tin và thấy rõ lợi ích từ chủ trương thì sự đồng thuận sẽ được chuyển hóa thành hành động cụ thể.

Nhân dân tham gia phát quang đường làng, ngõ xóm, hưởng ứng phong trào "Đường sáng - Ngõ sạch - An toàn" gắn với xây dựng nông thôn mới.

Thực tiễn Hồng Thái cũng cho thấy, dân vận ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số không thể chỉ dừng ở tuyên truyền, vận động, mà phải bắt đầu từ những vấn đề thiết thực trong đời sống, nói cho dân hiểu, làm để dân thấy và tạo điều kiện để dân trực tiếp tham gia. Trong quá trình đó, sự lãnh đạo của cấp ủy, điều hành của chính quyền, sự vào cuộc của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, cùng vai trò của bí thư chi bộ, trưởng thôn, người có uy tín là những yếu tố quan trọng tạo nên sự gắn kết giữa chủ trương với thực tiễn cuộc sống.

Những kết quả bước đầu, xã Hồng Thái tiếp tục xác định đổi mới công tác dân vận phải gắn với nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân; kết hợp dân vận với cải cách hành chính, chuyển đổi số, xây dựng nông thôn mới, bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế và bảo tồn bản sắc văn hóa. Cùng với đó là nâng cao kỹ năng tuyên truyền, đối thoại, vận động quần chúng cho đội ngũ cán bộ cơ sở; quan tâm hỗ trợ những nhóm còn hạn chế trong tiếp cận công nghệ, dịch vụ công trực tuyến, để không ai bị đứng ngoài quá trình chuyển đổi và phát triển của địa phương.

Từ thực tiễn của Hồng Thái có thể khẳng định: Dân vận hiệu quả trước hết là làm cho chủ trương đến được với dân, làm cho dân hiểu, dân tin và quan trọng hơn là tạo điều kiện để dân trực tiếp tham gia, kiểm tra, giám sát và thụ hưởng thành quả. Khi chính quyền thực sự gần dân, lắng nghe dân, kịp thời giải quyết những vấn đề chính đáng của dân; khi mỗi người dân thấy mình là một phần của công việc chung, thì dân vận không còn là những cuộc tuyên truyền, vận động đơn thuần mà trở thành nguồn lực nội sinh, sức mạnh đồng thuận để xây dựng quê hương phát triển bền vững. Đây cũng là giá trị cốt lõi đang được Hồng Thái từng bước khẳng định từ những việc làm cụ thể ở cơ sở.

Hải Đăng