Ý nghĩa lịch sử Ngày Toàn quốc Kháng chiến 19/12/1946

Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh (Ảnh tư liệu)

          Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, đánh dấu bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Từ đây, chính quyền cách mạng về tay nhân dân; nhân dân lao động đã trở thành người làm chủ vận mệnh dân tộc. Song, chính quyền non trẻ đứng trước muôn vàn khó khăn, thù trong giặc ngoài và đồng thời phải đối mặt với ba loại giặc: Giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm.

          Với dã tâm muốn cướp nước ta lần nữa, ngày 23/9/1945, thực dân Pháp núp bóng quân Anh vào giải giáp quân Nhật đầu hàng, đã nổ súng đánh ta ở Nam Bộ. Trên tinh thần yêu chuộng hòa bình, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh tiến hành đàm phán, thương lượng với Pháp nhằm tránh cuộc chiến tranh không mong muốn xảy ra. Người đã ký với đại diện chính phủ Pháp Hiệp định Sơ bộ ngày 6/3/1946. Tuy nhiên, ngay sau đó, thực dân Pháp vẫn tiếp tục gây hấn ở Nam Bộ bằng xung đột vũ trang, lập chính phủ Nam Kỳ tự trị, âm mưu tách Nam Bộ ra khỏi Việt Nam. Trong khi đó, tại Đông Dương, quân Pháp tăng cường hoạt động khiêu khích, quan hệ Việt - Pháp ngày càng căng thẳng và có nguy cơ xảy ra chiến tranh. Trước tình hình trên, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký với Chính phủ Pháp Tạm ước ngày 14/9/1946, tiếp tục nhượng bộ cho Pháp một số quyền lợi kinh tế, văn hóa ở Việt Nam. Thỏa thuận ngừng bắn trong Tạm ước 14/9 không được thực hiện ở Nam Bộ. Tại Bắc Bộ, cuối tháng 11/1946, quân Pháp đánh chiếm Hải Phòng và gây hấn nhiều nơi trong cả nước. Đặc biệt, ngày 18 và 19/12/1946, thực dân Pháp liên tiếp gửi tối hậu thư buộc Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phải phá bỏ công sự trong thành phố, giải tán lực lượng tự vệ, giao quyền kiểm soát Thủ đô cho chúng. 

          Trước dã tâm và hành động trắng trợn của thực dân Pháp, trong hai ngày 18 và 19-12-1946, Ban Thường vụ Trung ương Đảng họp Hội nghị mở rộng tại Vạn Phúc (Hà Đông) dưới sự chủ trì của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã quyết định phát động toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp trên phạm vi cả nước. Đây là quyết định đúng đắn, kịp thời của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh.

          Để huy động sức mạnh của toàn dân tộc, ngày 19-12-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến”, khẳng định: “Chúng ta muốn hòa bình, chúng ta phải nhân nhượng. Nhưng chúng ta càng nhân nhượng, thực dân Pháp càng lấn tới, vì chúng quyết tâm cướp nước ta một lần nữa! Không! Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ… Dù phải gian lao kháng chiến, nhưng với một lòng kiên quyết hy sinh, thắng lợi nhất định về dân tộc ta!”.“Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” của Chủ tịch Hồ Chí Minh thể hiện quan điểm, đường lối của Đảng, tư tưởng của Người về cuộc chiến tranh nhân dân chống xâm lược.

          Đúng 20 giờ ngày 19/12/1946, quân và dân Hà Nội nổ súng từ pháo đài Láng, mở đầu cuộc kháng chiến với tinh thần “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”. Cùng thời điểm, nhân dân nhiều địa phương trên cả nước đồng loạt đứng lên chiến đấu, làm thất bại chiến lược “đánh nhanh, thắng nhanh” của thực dân Pháp. Trải qua gần hai tháng liên tục chiến đấu, quân và dân ta chủ động bao vây, tiến công địch trong các thành phố giành thắng lợi, làm thất bại âm mưu đánh úp cơ quan đầu não ta tại Hà Nội, tiêu diệt lực lượng vũ trang của ta ở các thành phố lớn của thực dân Pháp đã cổ vũ tinh thần quyết chiến, quyết thắng của dân tộc Việt Nam, mở đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp trên phạm vi cả nước.

          Trong những tháng đầu năm 1947, các cơ quan Trung ương được chuyển lên Việt Bắc, biến nơi đây thành “Thủ đô kháng chiến”, tạo nền tảng cho cuộc chiến trường kỳ của dân tộc. Lời kêu gọi ngày 19/12/1946 thể hiện tầm nhìn chiến lược, nghệ thuật lãnh đạo sáng suốt của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta. Cuộc chiến đấu kiên cường trong những ngày đầu toàn quốc kháng chiến đã trở thành dấu son chói lọi trong lịch sử bảo vệ Tổ quốc.

          79 năm trôi qua, chủ trương, đường lối của Đảng cũng như “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn vẹn nguyên giá trị. Đó là kết quả từ một quá trình đấu tranh cách mạng đầy cam go, phức tạp, thể hiện bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh trước thử thách ngặt nghèo, mà biểu hiện cụ thể là những quyết sách đúng đắn, sáng tạo, vừa linh hoạt, mềm dẻo, nhưng cũng rất kiên quyết. Đồng thời, khẳng định bài học lớn về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam từ trước đến nay đều đến từ hai nguyên nhân chủ yếu nhất: Sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn của Đảng; sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc là nhân tố thường xuyên quyết định thắng lợi của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

           Kỷ niệm 79 năm Ngày Toàn quốc Kháng chiến (19/12/1946 – 19/12/2025), toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta ôn lại bài học quý báu của lịch sử, phát huy tinh thần đại đoàn kết, nuôi dưỡng ý chí tự lực tự cường, quyết tâm xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Tinh thần 19/12 bất diệt sẽ mãi là nguồn sức mạnh để mỗi người Việt Nam tiếp bước cha anh, góp phần bảo vệ và phát triển Tổ quốc trong thời đại mới.

                                                                                                       Lam Nguyễn