Chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 1/2026

Tăng lương tối thiểu vùng hơn 7%

Nghị định 293 của Chính phủ quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động có hiệu lực từ 1/1/2026, thay thế Nghị định 74/2024. Theo đó, lương tối thiểu vùng tăng thêm 250.000-350.000 đồng mỗi tháng, bình quân khoảng 7,2%.

Mức lương tối thiểu theo giờ cũng được điều chỉnh tương ứng. Vùng một tăng từ 23.800 lên 25.500 đồng; vùng hai từ 21.200 lên 22.700 đồng; vùng ba từ 18.600 lên 20.000 đồng; vùng bốn từ 16.600 lên 17.800 đồng. Mức tăng bình quân đạt khoảng 7,2% so với hiện hành.

Việc áp dụng lương tối thiểu vùng căn cứ theo địa bàn hoạt động của người sử dụng lao động. Doanh nghiệp hoạt động tại địa bàn nào thì áp dụng mức lương tối thiểu vùng tương ứng. Trường hợp doanh nghiệp có chi nhánh tại nhiều địa bàn có mức lương khác nhau, mỗi chi nhánh áp dụng theo vùng nơi đặt trụ sở.

Đối với khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao hoặc khu công nghệ số tập trung nằm trên các địa bàn có mức lương khác nhau, áp dụng mức lương tối thiểu cao nhất. Với địa bàn thay đổi tên, chia tách hoặc thành lập mới, tạm thời áp dụng mức lương của vùng trước khi thay đổi cho đến khi Chính phủ có quy định mới.

Công nhân làm việc tại Công ty cổ phần Dệt may 29/3, Đà Nẵng. Ảnh: Nguyễn Đông

Mức giảm trừ cho người nộp thuế tăng thêm 4,5 triệu đồng

Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi, từ 1/1/2026 biểu thuế lũy tiến từng phần giảm từ 7 xuống 5 bậc, thuế suất cao nhất vẫn giữ 35%. Thuế suất thấp nhất 5% áp dụng với thu nhập đến 10 triệu đồng một tháng; mức 35% áp dụng với thu nhập trên 100 triệu đồng một tháng, thay vì từ trên 80 triệu đồng như hiện hành.

Từ 1/1/2026, doanh nghiệp thực hiện tạm tính và khấu trừ thuế thu nhập cá nhân hằng tháng, quý theo mức mới. Người nộp thuế thực hiện quyết toán để xác định số thuế phải nộp của năm 2026 trong giai đoạn từ 1/1/2027 đến 31/3/2027.

Về giảm trừ gia cảnh, theo nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế tăng lên 15,5 triệu đồng một tháng, tăng 4,5 triệu đồng; mức giảm trừ cho người phụ thuộc tăng lên 6,2 triệu đồng một tháng, tăng 2,2 triệu đồng. Các mức này áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Với quy định mới, người nộp thuế không có người phụ thuộc, thu nhập khoảng 17 triệu đồng một tháng, sau khi trừ các khoản bảo hiểm và giảm trừ gia cảnh, sẽ chưa phải nộp thuế.

Biểu thuế thu nhập cá nhân áp dụng từ 1/1/2026:

Hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng một năm phải nộp thuế

Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân, từ 1/1/2026, hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng một năm trở lên thuộc diện phải nộp thuế. Đây đồng thời là ngưỡng doanh thu được miễn thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân khi chấm dứt thu thuế theo phương thức khoán và chuyển sang tự kê khai, nộp thuế. So với quy định hiện hành, ngưỡng chịu thuế tăng từ 100 triệu đồng lên 500 triệu đồng một năm, gấp 5 lần.

Luật cũng bổ sung phương pháp tính thuế trên lợi nhuận đối với hộ kinh doanh, căn cứ vào chênh lệch giữa doanh thu và chi phí. Theo đó, hộ có doanh thu dưới 3 tỷ đồng một năm, nếu xác định được chi phí đầu vào, áp dụng thuế suất 15% trên phần lãi. Mức này tương ứng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp siêu nhỏ có doanh thu tương đương.

Hộ kinh doanh có doanh thu từ 3 tỷ đến 50 tỷ đồng một năm áp dụng thuế suất 17%. Trường hợp doanh thu trên 50 tỷ đồng một năm áp dụng thuế suất 20%.

Đối với cá nhân, hộ kinh doanh không xác định được chi phí, tiếp tục nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu như hiện nay, mức 0,5-2% tùy ngành nghề. Tuy nhiên, người nộp thuế được trừ phần doanh thu thuộc ngưỡng không chịu thuế trước khi tính thuế, đồng nghĩa không phải nộp thuế trên toàn bộ doanh thu ngay từ đồng đầu tiên.

Văn phòng giao dịch tại một ngân hàng ở Hà Nội. Ảnh: Giang Huy

Bổ sung ba trường hợp Nhà nước thu hồi đất

Nghị quyết về một số cơ chế tháo gỡ khó khăn trong thực hiện Luật Đất đai, có hiệu lực từ 1/1, quy định Nhà nước bổ sung 3 trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội.

Cụ thể, Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án khu thương mại tự do hoặc dự án trong trung tâm tài chính quốc tế. Trường hợp thứ hai là dự án mà chủ đầu tư đã thỏa thuận được trên 75% diện tích và hơn 75% số người có đất; phần diện tích còn lại sẽ do HĐND cấp tỉnh xem xét, quyết định thu hồi để giao cho chủ đầu tư. Trường hợp thứ ba là thu hồi đất để tạo quỹ đất thanh toán theo hợp đồng BT, cho thuê đất và tiếp tục sản xuất, kinh doanh.

Nghị quyết cũng quy định bảng giá đất và hệ số điều chỉnh được sử dụng làm căn cứ bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Theo đó, bảng giá đất được xây dựng theo loại đất, vị trí và khu vực, do HĐND cấp tỉnh quyết định và áp dụng từ 1/1/2026; bảng giá này được sửa đổi, bổ sung khi cần thiết. Trước đây, việc bồi thường căn cứ vào giá đất cụ thể do UBND cấp tỉnh quyết định tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường, tái định cư.

Một nội dung khác là cho phép người dân khi chuyển mục đích sử dụng từ đất ao vườn, đất nông nghiệp sang đất ở trong hạn mức chỉ phải nộp 30-50% phần chênh lệch giá đất, thay vì 100% như quy định hiện hành, nhằm giảm gánh nặng tài chính cho người có nhu cầu chuyển sang đất ở.

Nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương

Luật Nhà giáo có hiệu lực từ 1/1/2026 quy định nhiều chính sách ưu đãi về lương, phụ cấp, nhà ở và trao quyền chủ động tuyển dụng cho ngành giáo dục. Theo đó, nhà giáo được xếp lương cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp; đồng thời hưởng phụ cấp ưu đãi nghề và các khoản phụ cấp khác tùy theo tính chất công việc, điều kiện vùng miền.

Nhà giáo làm việc ở ngành, nghề có chế độ đặc thù được hưởng mức cao nhất trong các chính sách đang áp dụng khi các chế độ trùng nhau. Luật cũng quy định hệ thống chính sách hỗ trợ nhà giáo, gồm trợ cấp theo tính chất công việc và địa bàn; hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng; chăm sóc sức khỏe định kỳ, sức khỏe nghề nghiệp; phụ cấp lưu động đối với giáo viên làm nhiệm vụ xóa mù chữ, phổ cập giáo dục, biệt phái, dạy tăng cường, dạy liên trường, dạy tại điểm trường lẻ.

Luật giao ngành giáo dục quyền chủ động trong tuyển dụng đội ngũ nhà giáo. Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo quy định việc tuyển dụng giáo viên mầm non và giáo viên phổ thông. Tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập và cơ sở giáo dục đại học công lập, người đứng đầu cơ sở giáo dục được giao thẩm quyền trực tiếp tuyển dụng nhà giáo. Đối với cơ sở giáo dục ngoài công lập, thẩm quyền tuyển dụng thuộc về người đứng đầu cơ sở, căn cứ theo quy chế tổ chức và hoạt động của đơn vị.

Sơn Hà vnexpress.net