Giai đoạn 2021-2025, công tác cải cách tư pháp trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang đạt nhiều kết quả quan trọng. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, thường xuyên của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, hoạt động tư pháp từng bước được đổi mới, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo đảm quyền con người, quyền công dân và tạo môi trường ổn định cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Lãnh đạo các ban, sở ngành dự Hội nghị tổng kết công tác tư pháp năm 2025
Cấp ủy tỉnh đã thiết lập và triển khai đồng bộ cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo công tác cải cách tư pháp thông qua việc duy trì nghiêm túc chế độ giao ban nội chính định kỳ, kịp thời cho ý kiến chỉ đạo đối với các vụ việc phức tạp, dư luận xã hội quan tâm. Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp tỉnh hoạt động ngày càng nền nếp, hiệu quả, với chương trình công tác cụ thể, phân công rõ trách nhiệm, tăng cường kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện. Tỉnh đã ban hành 35 văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực tư pháp, tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho hoạt động tư pháp ở địa phương. Hội đồng nhân dân tỉnh, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh và các tổ chức chính trị - xã hội của tỉnh đã tổ chức 40 cuộc giám sát thường xuyên và 02 cuộc giám sát chuyên đề liên quan đến lĩnh vực tư pháp. Qua giám sát, đã làm rõ những kết quả đạt được, các tồn tại, hạn chế, khó khăn, vướng mắc và nguyên nhân; đồng thời kiến nghị, đề xuất nhiều giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành và thực hiện nhiệm vụ tư pháp, cải cách tư pháp của các cấp chính quyền, cơ quan, đơn vị được giám sát.
Công tác kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật tiếp tục được đổi mới, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật của tỉnh, trong đó có các quy định liên quan trực tiếp đến cải cách tư pháp. Các cơ quan tư pháp tỉnh đã phối hợp tham mưu tổ chức lấy ý kiến góp ý đối với nhiều dự án luật quan trọng, thu hút sự tham gia tích cực của cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Đặc biệt, việc lấy ý kiến sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 2013 được triển khai sâu rộng, với 619.703 ý kiến góp ý của các tổ chức, cá nhân, qua đó phát huy dân chủ, trí tuệ và trách nhiệm của Nhân dân trong xây dựng pháp luật.
Tổ chức bộ máy các cơ quan tư pháp tiếp tục được củng cố, kiện toàn theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Cơ chế phối hợp liên ngành trong điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án ngày càng chặt chẽ; chất lượng tranh tụng tại phiên tòa được nâng lên; các vụ án nghiêm trọng, phức tạp, dư luận xã hội quan tâm được giải quyết kịp thời, đúng pháp luật, bảo đảm xử lý đúng người, đúng tội, hạn chế thấp nhất oan, sai và không để bỏ lọt tội phạm. Hoạt động bổ trợ tư pháp từng bước đáp ứng yêu cầu thực tiễn và phục vụ ngày càng tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của người dân. Toàn tỉnh có 14 tổ chức hành nghề luật sư với 43 luật sư, đã thực hiện 2.108 vụ việc tố tụng, tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý và các dịch vụ pháp lý khác. Công tác quản lý nhà nước về hoạt động công chứng được triển khai hiệu quả, với 12 tổ chức hành nghề công chứng, 23 công chứng viên, thực hiện 158.124 việc công chứng.
Người dân làm hồ sơ lĩnh vực tư pháp tại Trung tâm hành chính công, xã Tân Long
Ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động tư pháp được triển khai đồng bộ gắn với yêu cầu nâng cao chất lượng xét xử. Hồ sơ vụ án từng bước được số hóa, trong đó 100% vụ án tham nhũng, chức vụ được số hóa đầy đủ để phục vụ xét xử. Các cơ quan tư pháp đã số hóa hơn 2.389 tài liệu quản lý, chỉ đạo, điều hành, góp phần nâng cao hiệu quả công tác lưu trữ và khai thác thông tin; việc áp dụng sơ đồ tư duy trong báo cáo án và trình chiếu tài liệu, chứng cứ điện tử tại phiên tòa được thực hiện thống nhất, qua đó tăng tính trực quan, thuyết phục trong tranh tụng và góp phần hiện đại hóa hoạt động tư pháp.
Hiện nay, trước yêu cầu ngày càng cao của thực tiễn phát triển và tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, công tác cải cách tư pháp tiếp tục được tỉnh Tuyên Quang xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, gắn với mục tiêu bảo đảm công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Những định hướng chiến lược trong cải cách tư pháp đang được tỉnh triển khai đồng bộ đó là: Không ngừng hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, công bằng; xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp, bổ trợ tư pháp có trình độ chuyên môn cao, bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong các hoạt động tư pháp… Trên cơ sở đó, công tác tư pháp tiếp tục chuyển mạnh theo hướng lấy người dân làm trung tâm, lấy chất lượng công lý làm căn cứ đánh giá hiệu quả thực thi công vụ, tạo nền tảng vững chắc để cải cách tư pháp đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu trong tình hình mới và đóng góp thiết thực vào sự phát triển bền vững của tỉnh.
Phan Thanh Bình