Thay mặt Bộ Chính trị, ngày 06/01/2026. Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước. Đây là một văn kiện mang tính chiến lược, không chỉ định vị lại tầm vóc của kinh tế nhà nước mà còn mở ra những cơ chế đột phá để "dẫn dắt, mở đường" cho nền kinh tế Việt Nam tiến tới mục tiêu trở thành nước phát triển vào năm 2045
Vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước càng cần được cụ thể hóa và phát huy đúng tầm
Nền tảng vững chắc và vai trò “nhạc trưởng”
Nghị quyết 79-NQ/TW khẳng định kinh tế nhà nước là thành phần đặc biệt quan trọng, giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Với nền tảng bao gồm các nguồn lực chiến lược như đất đai, tài nguyên, ngân sách và đặc biệt là hệ thống doanh nghiệp nhà nước, kinh tế nhà nước không chỉ đóng góp vào tăng trưởng mà còn là công cụ điều tiết vĩ mô, bảo đảm an ninh, quốc phòng.
Sau 80 năm xây dựng và gần 40 năm đổi mới, kinh tế nhà nước đã thực hiện tốt chức năng dẫn dắt, ổn định đời sống nhân dân và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Tuy nhiên, thực tiễn cũng đòi hỏi một sự thay đổi mạnh mẽ khi cơ chế quản lý còn chậm đổi mới, hiệu quả sử dụng nguồn lực chưa tương xứng và năng lực cạnh tranh quốc tế của các doanh nghiệp nhà nước còn hạn chế.
Những mục tiêu đầy khát vọng đến năm 2030 và 2045
Nghị quyết đặt ra những cột mốc định lượng cụ thể, thể hiện tầm nhìn xa và khát vọng lớn của Đảng. Trong đó, đến năm 2030: Phấn đấu có 50 doanh nghiệp nhà nước lọt nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á và ít nhất 1 - 3 doanh nghiệp nhà nước vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới. Hệ thống ngân hàng cũng đặt mục tiêu có ít nhất 3 ngân hàng thương mại nhà nước nằm trong Top 100 khu vực Châu Á. Về quản trị, 100% DNNN phải thực hiện quản trị hiện đại trên nền tảng số và áp dụng các nguyên tắc quản trị của OECD. Tầm nhìn 2045, Kinh tế nhà nước sẽ trở thành nền tảng vững chắc bảo đảm tự chủ chiến lược và sức cạnh tranh toàn diện của nền kinh tế, góp phần đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao.
Đột phá tư duy: Từ “quản lý hành chính” sang “kiến tạo phát triển”
Điểm nhấn quan trọng nhất của Nghị quyết 79 chính là tinh thần đổi mới tư duy lãnh đạo. Bộ Chính trị yêu cầu chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và kiến tạo phát triển. Các giải pháp trọng tâm bao gồm: (1) Hoàn thiện thể chế: Tháo gỡ các "điểm nghẽn", tạo môi trường bình đẳng giữa các khu vực kinh tế trong tiếp cận nguồn lực. (2) Đầu tư chiến lược: Tập trung phát triển các tập đoàn kinh tế mạnh trong các lĩnh vực then chốt như năng lượng, logistics, hạ tầng số, công nghệ lõi và quốc phòng. (3) Cơ chế bảo vệ cán bộ: Xây dựng cơ chế đủ mạnh để bảo vệ những cán bộ “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm” vì lợi ích chung, phân định rõ sai sót khách quan và vi phạm pháp luật. (4) Hiện đại hóa tài nguyên: Số hóa toàn bộ dữ liệu đất đai toàn quốc trước năm 2026 và phát triển các loại hình kinh tế mới như kinh tế không gian, kinh tế dữ liệu và năng lượng xanh từ biển.
Để triển khai Nghị quyết, Bộ Chính trị yêu cầu Đảng uỷ Quốc hội lãnh đạo, chỉ đạo rà soát, bổ sung Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh, ưu tiên các dự án luật trực tiếp phục vụ triển khai thực hiện Nghị quyết; Đảng ủy Chính phủ thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia và xây dựng Chương trình hành động cụ thể, bảo đảm các chủ trương sớm đi vào cuộc sống; Đảng uỷ các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan trực thuộc Chính phủ, Toà án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, các tỉnh uỷ, thành uỷ, đảng uỷ trực thuộc Trung ương xây dựng kế hoạch hành động với các nhiệm vụ, giải pháp, lộ trình phù hợp và phân công cụ thể trách nhiệm cho các cơ quan, đơn vị thực hiện; Đảng uỷ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng chương trình, kế hoạch hướng dẫn, vận động Nhân dân thực hiện Nghị quyết; Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chủ trì, phối hợp với Đảng uỷ Chính phủ, các cơ quan liên quan tham mưu Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức quán triệt và tăng cường tuyên truyền, phổ biến nội dung Nghị quyết đến chi bộ…
Nghị quyết 79-NQ/TW của Bộ Chính trị không chỉ là bản kế hoạch kinh tế, mà còn là mệnh lệnh hành động để khơi thông những nguồn lực quý giá của quốc gia. Với sự chỉ đạo quyết liệt của Bộ Chính trị và sự đồng lòng của hệ thống chính trị, kinh tế nhà nước được kỳ vọng sẽ thực sự trở thành "đầu tàu" đưa kinh tế Việt Nam vươn tầm thế giới.
Lê Hải - Ban TGDV Tỉnh uỷ