Thông tin đối ngoại - bộ phận quan trọng của công tác tư tưởng
Đảng ta luôn nhất quán xác định thông tin đối ngoại là bộ phận cấu thành quan trọng của công tác tư tưởng, là “mũi nhọn mềm” trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Từ đầu những năm 1990, Đảng đã sớm đặt ra yêu cầu gắn thông tin đối ngoại với nhiệm vụ đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, đồng thời quảng bá đúng đắn đường lối đổi mới của Việt Nam ra bên ngoài. Trong thời kỳ hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, quan điểm đó tiếp tục được bổ sung, hoàn thiện, nhấn mạnh yêu cầu chủ động, kịp thời, thuyết phục và có tính dự báo. Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị (khóa XII) khẳng định thông tin đối ngoại là một trong những lực lượng quan trọng hàng đầu trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, qua đó xác lập rõ thông tin đối ngoại là một mặt trận tư tưởng, chính trị đặc thù, có ý nghĩa chiến lược lâu dài. Thực tiễn cho thấy, thông tin đối ngoại giữ vai trò đặc biệt quan trọng trên ba phương diện chủ yếu.
Thứ nhất, thông tin đối ngoại góp phần truyền bá những luận điểm khoa học và thực tiễn, khẳng định tính đúng đắn, nhân văn, sáng tạo của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng; làm rõ con đường phát triển của Việt Nam phù hợp với điều kiện lịch sử và yêu cầu thực tiễn của đất nước. Đây là lớp “phòng vệ từ gốc”, bởi các luận điệu chống phá đều nhằm phủ nhận nền tảng tư tưởng và vai trò lãnh đạo của Đảng.
Thứ hai, thông tin đối ngoại góp phần quảng bá thành tựu phát triển, nâng cao uy tín và vị thế quốc gia, xây dựng hình ảnh Việt Nam hòa bình, ổn định, đổi mới, hội nhập và có trách nhiệm. Hình ảnh quốc gia tích cực chính là “lá chắn mềm” giúp vô hiệu hóa các cáo buộc phiến diện, thiếu thiện chí, đồng thời tạo môi trường dư luận thuận lợi cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Thứ ba, thông tin đối ngoại là công cụ phản biện chính danh, kịp thời trước các thông tin xuyên tạc, bóp méo sự thật. Việc chủ động cung cấp thông tin chính thống, minh bạch, dựa trên cơ sở pháp lý và thực tiễn sinh động giúp tạo thế chủ động trên mặt trận thông tin trong và ngoài nước, hạn chế tác động của tin giả, tin xấu độc, nhất là đối với cộng đồng quốc tế, kiều bào ta ở nước ngoài và cộng đồng mạng xuyên biên giới.
Tuyên Quang, chủ động xây dựng “lá chắn mềm” từ thực tiễn địa phương
Nhận thức rõ ý nghĩa của công tác thông tin đối ngoại, tỉnh đã sớm xác định thông tin đối ngoại là một bộ phận không tách rời trong nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, giữ vững ổn định chính trị - xã hội và phục vụ phát triển bền vững của địa phương. Trên cơ sở quán triệt sâu sắc các chủ trương, nghị quyết của Trung ương, tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, kế hoạch triển khai thông tin đối ngoại phù hợp với điều kiện thực tiễn, bảo đảm thống nhất về nhận thức, đồng bộ trong hành động từ tỉnh đến cơ sở.
Quang cảnh Hội nghị tổng kết công tác thông tin đối ngoại năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Ban chỉ đạo Công tác thông tin đối ngoại Tỉnh ủy
Hoạt động thông tin đối ngoại của tỉnh được tổ chức bài bản, đa dạng về nội dung và hình thức, triển khai đồng bộ trên nhiều kênh: Báo chí, phát thanh, truyền hình, cổng thông tin điện tử, hệ thống tuyên truyền trực quan, các ấn phẩm song ngữ cũng như trên các nền tảng mạng xã hội và thông qua hội nghị, hội thảo, tọa đàm chuyên đề. Trước thời điểm sáp nhập địa giới hành chính, cả hai địa phương Hà Giang và Tuyên Quang (cũ) đã hình thành nhiều mô hình thông tin đối ngoại hiệu quả, tạo nền tảng quan trọng để tỉnh Tuyên Quang hiện nay tiếp tục kế thừa, phát huy. Tiêu biểu như Tuần Văn hóa - Du lịch “Qua miền di sản ruộng bậc thang Hoàng Su Phì” và Lễ hội Hoa Tam giác mạch của Hà Giang (cũ) thu hút trên 400.000 lượt khách mỗi năm, trong đó có gần 5.000 lượt khách quốc tế; hay Tuần Văn hóa - Du lịch Tuyên Quang (cũ) thu hút hơn 300.000 lượt du khách, trong đó có khoảng 1.200 lượt khách nước ngoài. Cùng với đó, trên 30 phóng sự song ngữ Việt - Anh, Việt - Trung và các ấn phẩm quảng bá như “Tuyên Quang - Điểm đến an toàn, thân thiện”. Những kết quả cụ thể đó không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh một Tuyên Quang hòa bình, ổn định, thân thiện, giàu bản sắc, mà còn trực tiếp tạo dựng môi trường dư luận tích cực, qua đó vô hiệu hóa các thông tin xuyên tạc, phiến diện về tình hình dân tộc, tôn giáo, biên giới và phát triển của địa phương.
Các du khách nước ngoài xem báo Hà Giang Cực Bắc (của tỉnh Hà Giang cũ)
Cùng với hoạt động quảng bá, tỉnh chú trọng đổi mới phương thức tổ chức thông tin đối ngoại theo hướng hiện đại, lấy hiệu quả tác động xã hội làm thước đo. Các cơ quan, đơn vị, báo chí, truyền thông trên địa bàn đã tăng cường kết nối trực tuyến, ứng dụng các nền tảng truyền thông số để chủ động cung cấp thông tin chính thống, kịp thời, có sức thuyết phục. Trong giai đoạn vừa qua, hàng chục tin, bài, infographic về thông tin đối ngoại đã được đăng tải trên các kênh chính thống của tỉnh; nhiều hoạt động giao lưu, trao đổi nghiệp vụ tuyên truyền với địa phương nước ngoài, nhất là với Châu ủy Văn Sơn, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), được triển khai, qua đó mở rộng không gian phối hợp thông tin, tăng cường khả năng chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái trong môi trường thông tin xuyên biên giới.
Công tác thông tin đối ngoại của tỉnh còn được lồng ghép chặt chẽ với các hoạt động đối ngoại nhân dân, hợp tác quốc tế và vận động viện trợ phi chính phủ nước ngoài. Tỉnh đã tiếp nhận và triển khai 62 chương trình, dự án viện trợ phi chính phủ nước ngoài với tổng giá trị cam kết trên 7,7 triệu USD, trong đó 9 tháng đầu năm giải ngân ước đạt 3,1 triệu USD, qua đó góp phần cải thiện đời sống Nhân dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa... Những hoạt động đó vừa mang ý nghĩa kinh tế - xã hội, vừa là kênh thông tin đối ngoại sinh động, góp phần củng cố niềm tin xã hội, tăng cường “sức đề kháng thông tin” và làm sâu sắc hơn hình ảnh một Tuyên Quang hội nhập, nhân văn và trách nhiệm.
Tiếp tục đổi mới để phát huy vai trò “lá chắn mềm”
Trong thời gian tới, để thông tin đối ngoại thực sự phát huy vai trò là “lá chắn mềm” vững chắc trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, tỉnh cần tập trung thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm, mang tính then chốt.
Trước hết, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy làm thông tin đối ngoại, chuyển từ tư duy “truyền đạt” sang tư duy “dẫn dắt dư luận”, từ bị động phản ứng sang chủ động cung cấp thông tin sớm, đúng, đủ và có sức thuyết phục. Thông tin đối ngoại phải được triển khai có trọng tâm, trọng điểm, bám sát các vấn đề dư luận quan tâm, nhất là những nội dung dễ bị các thế lực thù địch lợi dụng xuyên tạc, tạo “khoảng trống thông tin”. Mọi khoảng trống nếu không được lấp đầy kịp thời sẽ trở thành điểm yếu trên mặt trận tư tưởng.
Thứ hai, tập trung xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ làm thông tin đối ngoại, coi đây là yếu tố quyết định hiệu quả của “lá chắn mềm”. Đội ngũ này không chỉ là những người làm báo chí, truyền thông, mà còn là những “đại diện hình ảnh” của địa phương và đất nước; cần được đào tạo bài bản về lý luận chính trị, am hiểu tình hình quốc tế, có năng lực ngoại ngữ, kỹ năng truyền thông số và bản lĩnh chính trị vững vàng, đủ khả năng tham gia đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái trong môi trường thông tin toàn cầu phức tạp.
Thứ ba, tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa thông tin đối ngoại với công tác tuyên truyền trong nước và hoạt động của Ban Chỉ đạo 35 các cấp, gắn với nắm bắt dư luận xã hội và hoạt động của đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên, qua đó bảo đảm thống nhất thông tin, thống nhất nhận thức và thống nhất hành động trên toàn địa bàn.
Từ thực tiễn triển khai tại tỉnh cho thấy, dù là địa phương miền núi còn nhiều khó khăn, nhưng nếu có nhận thức đúng, quyết tâm cao, cơ chế chỉ đạo thống nhất và cách làm khoa học, thông tin đối ngoại hoàn toàn có thể trở thành sức mạnh mềm quan trọng, góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, củng cố niềm tin xã hội và quảng bá hình ảnh địa phương trong tiến trình hội nhập.
Thu Vân