Trong bối cảnh tình hình dân tộc, tôn giáo tiếp tục có những diễn biến đa dạng, đan xen giữa yếu tố truyền thống và những tác động mới của quá trình phát triển, hội nhập và chuyển đổi số, công tác dân tộc, tôn giáo ngày càng đặt ra yêu cầu cao hơn về tính chủ động, toàn diện và hiệu quả. Thực tiễn đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, trong đó, sự phối hợp chặt chẽ, thường xuyên và thực chất giữa Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy với Sở Dân tộc và Tôn giáo giữ vai trò đặc biệt quan trọng, vừa bảo đảm định hướng tư tưởng, vừa trực tiếp giải quyết những vấn đề phát sinh từ cơ sở.
Xuất phát từ nhận thức đó, thời gian qua, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy và Sở Dân tộc và Tôn giáo đã chủ động ký kết, triển khai Kế hoạch phối hợp, qua đó từng bước đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác dân tộc, tôn giáo vào thực tiễn địa phương. Trên cơ sở phối hợp chặt chẽ, hai cơ quan đã tham mưu cho Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thường trực Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh tổ chức sơ kết, tổng kết và triển khai các chỉ thị, nghị quyết, kết luận quan trọng của Đảng, bảo đảm đúng tiến độ, chất lượng và sát yêu cầu thực tiễn, tiêu biểu là tổng kết 30 năm thực hiện Chỉ thị số 45-CT/TW về công tác ở vùng dân tộc Mông; 10 năm thực hiện Chỉ thị số 49-CT/TW về tăng cường và đổi mới công tác dân vận ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số; 10 năm thực hiện Kết luận số 101-KL/TW về chủ trương công tác đối với đạo Tin lành cùng nhiều nghị quyết, đề án chuyên đề về xóa bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh trong Nhân dân. Những nội dung này không chỉ được tổng kết trên giấy tờ mà còn được cụ thể hóa thành các chương trình hành động, giải pháp phù hợp với từng địa bàn, từng nhóm đối tượng.
Đáng chú ý, trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương hai cấp và hợp nhất tỉnh, công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn vẫn được triển khai kịp thời, thông suốt, không bị gián đoạn. Hai cơ quan đã phối hợp tham mưu chấp thuận hợp nhất Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh Tuyên Quang và Hà Giang; chấp thuận thành lập và tổ chức Đại hội Ban Đại diện Hội thánh Tin lành Việt Nam (miền Bắc) tỉnh Tuyên Quang, nhiệm kỳ 2025 - 2029. Các thủ tục hành chính liên quan được giải quyết đúng quy định, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của Nhân dân, đồng thời giữ vững kỷ cương pháp luật và ổn định xã hội.
Song song với công tác lãnh đạo, chỉ đạo, việc đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền, vận động trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và vùng đồng bào có đạo được xác định là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt. Trong năm 2025, hai cơ quan đã phối hợp tổ chức 20 hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho 1.450 đại biểu là người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số; tổ chức 18 buổi tuyên truyền pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo cho 1.883 lượt chức sắc, chức việc, tín đồ các tôn giáo, tập trung vào đồng bào theo đạo Tin lành. Qua các hoạt động này, nhận thức pháp luật của Nhân dân từng bước được nâng lên, sự đồng thuận xã hội ngày càng được củng cố. Cùng với tuyên truyền trực tiếp, công tác thông tin trên các phương tiện truyền thông và nền tảng số tiếp tục được tăng cường. Sở Dân tộc và Tôn giáo duy trì chuyên mục tuyên truyền, phổ biến pháp luật trên trang thông tin điện tử với trên 70 tin, bài, văn bản; kịp thời tuyên truyền các chủ trương lớn về tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, hợp nhất tỉnh và Đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030. Đặc biệt, việc biên soạn, phát hành tài liệu tuyên truyền pháp luật được triển khai đồng bộ, có trọng tâm, với 21.090 tờ gấp tuyên truyền về giảm thiểu tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống; 2.101 sổ tay tình huống pháp luật; 9.900 tờ gấp hỏi - đáp về chính sách hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt, nhà ở; cùng các tài liệu giới thiệu những nghị định mới liên quan trực tiếp đến công tác dân tộc, tôn giáo. Nhờ đó, pháp luật từng bước đi vào đời sống, trở nên gần gũi, dễ hiểu đối với đồng bào.
Thông qua quá trình phối hợp tuyên truyền, vai trò của người có uy tín trong cộng đồng ngày càng được phát huy rõ nét. Sau hợp nhất, toàn tỉnh có 3.435 người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; các chính sách đối với người có uy tín được triển khai kịp thời, đúng đối tượng. Nhiều mô hình, cách làm hiệu quả được hình thành, trong đó có mô hình “Người có uy tín tham gia tuyên truyền, phổ biến pháp luật; vận động Nhân dân chấp hành pháp luật tại địa phương”, góp phần giải quyết những vấn đề nảy sinh ngay từ cơ sở, giữ vững an ninh trật tự và tăng cường niềm tin của Nhân dân đối với cấp ủy, chính quyền. Cùng với đó, hai cơ quan đã phối hợp triển khai đồng bộ các chính sách, chương trình lớn về công tác dân tộc, tôn giáo, tiêu biểu là công tác giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống theo Quyết định số 498/QĐ-TTg và các tiểu dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Hoạt động tuyên truyền tập trung vào nhóm đối tượng có nguy cơ cao như phụ nữ, thanh thiếu niên, từng bước làm thay đổi nhận thức, hành vi, góp phần nâng cao chất lượng đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số.
Ban Vận động Quỹ “Vì người nghèo” xã Đồng Văn tổ chức gắn biển trao nhà cho hộ nghèo bị ảnh hưởng thiên tai
Một điểm sáng nổi bật trong công tác phối hợp là việc đồng hành cùng Nhân dân triển khai Phong trào thi đua “Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát”. Hai cơ quan đã chủ động đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, đồng thời kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân để tham mưu tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện. Kết quả, đến ngày 31/8/2025, toàn tỉnh đã cơ bản hoàn thành chương trình với 15.083 căn nhà được hỗ trợ, tổng kinh phí 789.390 triệu đồng. Đây không chỉ là những con số cụ thể, mà còn là minh chứng sinh động cho hiệu quả của công tác dân vận, cho sự gắn bó, đồng hành giữa Đảng, chính quyền với Nhân dân.
Tập huấn nghiệp vụ công tác tín ngưỡng tôn giáo tại xã Hoàng Su Phì
Công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc, tôn giáo tiếp tục được chú trọng. Trong năm 2025, hai cơ quan đã phối hợp tổ chức các hội nghị tuyên truyền, tập huấn nghiệp vụ quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo; tổ chức 02 hội nghị tập huấn kỹ năng tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho 400 cán bộ cấp xã; phối hợp với Trường Chính trị tỉnh báo cáo chuyên đề về chính sách tôn giáo cho 147 học viên. Qua đó, từng bước nâng cao năng lực, bản lĩnh, kỹ năng cho đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác ở cơ sở.
Thực tiễn khẳng định, sự phối hợp chặt chẽ, đồng hành trách nhiệm giữa Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy với Sở Dân tộc và Tôn giáo đã và đang góp phần quan trọng giữ vững ổn định chính trị, xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững của tỉnh. Trước yêu cầu mới của tình hình, việc tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác phối hợp là nhiệm vụ có ý nghĩa then chốt, đòi hỏi sự chủ động, thống nhất và quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị. Từ đó, phát huy sức mạnh tổng hợp, tăng cường đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước, tạo động lực quan trọng để tỉnh phát triển ổn định, bền vững trong giai đoạn mới.
Dương Thắm