Định hướng mới cho phát triển giáo dục mầm non

Những thách thức

Là địa phương có diện tích trải rộng 13.796 km², tỉnh Tuyên Quang đứng thứ 7 cả nước về diện tích, dẫn tới khó khăn trong quy hoạch cơ sở giáo dục, ở bậc học mầm non hiện còn nhiều điểm trường lẻ (1088 điểm), số trẻ tại điểm trường ít nên khó bố trí giáo viên đứng lớp; định biên giáo viên/lớp chưa đảm bảo. Bên cạnh đó, khu vực miền núi có đông dân tộc thiểu số, điều kiện địa lý, kinh tế - xã hội không thuận lợi, nhận thức của bộ phận phụ huynh còn thấp, chưa quan tâm đến giáo dục trẻ em; nhiều phụ huynh còn khó khăn, không có điều kiện đưa đón con em đi học…

Cơ sở vật chất, trường lớp còn rất khó khăn, tỉ lệ phòng học kiên cố chưa đạt tới 70%, hiện vẫn còn 130 phòng học tạm, hơn 500 điểm trường thiếu khu vệ sinh, chưa có phòng giáo dục thể chất, giáo dục nghệ thuật… Trang thiết bị dạy học, đồ dùng, đồ chơi cho trẻ còn hạn chế, toàn tỉnh hiện chỉ đạt 40% mức tối thiểu; các điểm trường thiếu thiết bị như máy chiếu, máy tính nên ảnh hưởng nên không nhỏ đến chất lượng giáo dục, khiến giáo viên và trẻ em khó có cơ hội tiếp cận với công nghệ và phương pháp giảng dạy, học tập hiện đại. Mặt khác, đội ngũ giáo viên còn thiếu, nhất là ở các cơ sở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, nên chưa đảm bảo thực hiện các mục tiêu của giáo dục mầm non.

Những định hướng mới

Đánh giá đúng những khó khăn hiện tại và đề ra giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục, hiện thực hoá mục tiêu phổ cập giáo dục mầm non đến năm 2030, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ đã ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TU, ngày 29/01/2026 về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang. Trong đó xác định phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu; tiếp tục đổi mới Chương trình giáo dục mầm non theo hướng đồng bộ, hiện đại, gắn kết với đổi mới giáo dục phổ thông, góp phần nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục mầm non. Từ đó đề ra mục tiêu đến năm 2030, 100% xã, phường và tỉnh đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi; tỷ lệ huy động trẻ em từ 3 đến 5 tuổi đến lớp của xã, phường đạt ít nhất 90%, đối với xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn đạt ít nhất 85%; tỷ lệ trẻ em từ 3 đến 5 tuổi hoàn thành Chương trình giáo dục mầm non hằng năm của xã, phường đạt ít nhất 85%, đối với xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn đạt ít nhất 80%; 100% trẻ mẫu giáo tại các cơ sở giáo dục mầm non được học 2 buổi/ngày theo Chương trình giáo dục mầm non, bảo đảm phát triển toàn diện và sẵn sàng vào lớp Một. Phấn đấu 100% cơ sở giáo dục mầm non công lập có đủ phòng học, bảo đảm 1 phòng/lớp và 100% phòng học được kiên cố hóa; có đầy đủ phòng chức năng, bếp ăn, nhà vệ sinh, công trình nước sạch, đồ dùng, đồ chơi, thiết bị dạy học theo quy định.

Hội thi "Bé vui khoẻ" của Trường Mầm non Đồng Văn 

Trên cơ sở đó, Nghị quyết đề ra các nhiệm vụ giải pháp triển khai công tác phổ cập giáo dục mầm non trong giai đoạn tới:

Một là, nâng cao nhận thức, trách nhiệm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi. Quán triệt đầy đủ, sâu sắc mục đích, ý nghĩa của công tác phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi. Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức và vai trò, trách nhiệm của cấp ủy các cấp, các ban, sở, ngành, các tổ chức chính trị - xã hội, chính quyền địa phương, các cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp và toàn dân đối với công tác phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi; tăng cường trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước trước Nhân dân, phát huy vai trò nêu gương, trách nhiệm của người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện.

Hai là, tăng cường công tác quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo; đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý theo hướng khoa học, linh hoạt, hiện đại, công khai, minh bạch. Đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ; tổ chức thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định chuyên môn, chế độ, chính sách và công tác phổ cập giáo dục mầm non; khuyến khích tổ chức, doanh nghiệp đầu tư phát triển giáo dục mầm non ngoài công lập.

Ba là, tiếp tục rà soát, sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục đáp ứng nhu cầu học tập của Nhân dân và gắn với dự báo dân số, tốc độ đô thị hóa, sự phát triển của địa bàn đô thị, khu công nghiệp và sự dịch chuyển lao động. Ưu tiên bố trí quỹ đất cho xây dựng cơ sở giáo dục mầm non; sử dụng hiệu quả trụ sở cơ quan nhà nước dôi dư sau sắp xếp để phục vụ nhu cầu mở rộng trường, lớp mầm non; huy động các nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, trang bị đầy đủ đồ dùng, đồ chơi và thiết bị dạy học theo quy định. Từng bước chuẩn hóa, hiện đại hóa cơ sở vật chất và hạ tầng công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong quản lý và tổ chức các hoạt động giáo dục; nâng cao chất lượng các trường mầm non đạt chuẩn quốc gia.

Bốn là, xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên mầm non đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng, có phẩm chất chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, lối sống mẫu mực, được đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên để nâng chuẩn trình độ, hoàn thiện chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng nghề nghiệp đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục mầm non và hội nhập quốc tế. Tổ chức thực hiện hiệu quả các chính sách của Trung ương, của tỉnh đối với trẻ em, giáo viên, nhân viên, cơ sở giáo dục mầm non đảm bảo kịp thời, đúng quy định; quan tâm hỗ trợ đội ngũ giáo viên công tác tại vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, vùng đặc biệt khó khăn.

Năm là, đổi mới nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức các hoạt động giáo dục theo hướng lấy trẻ làm trung tâm; xây dựng môi trường giáo dục trong và ngoài lớp học theo hướng mở, tạo điều kiện để trẻ vui chơi, học tập, khám phá và trải nghiệm; chú trọng giáo dục kỹ năng sống, phát triển sự tự tin, tự lập, kỹ năng giao tiếp và các năng lực nền tảng phù hợp với tâm lý lứa tuổi.

Tăng cường hỗ trợ chuyên môn cho các các cơ sở giáo dục tại vùng khó khăn, vùng biên giới; triển khai hiệu quả việc tăng cường tiếng Việt cho trẻ em người dân tộc thiểu số. Làm tốt công tác phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong chăm sóc, giáo dục trẻ, bảo đảm an toàn về thể chất và tinh thần. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý, điều hành, tuyển sinh, chăm sóc và giáo dục trẻ; công khai chất lượng giáo dục; chuẩn hóa và cập nhật cơ sở dữ liệu ngành, dữ liệu phổ cập giáo dục mầm non. Đầu tư hạ tầng công nghệ, phát triển giáo dục STEAM phù hợp trong các trường mầm non; xây dựng môi trường học tập và sử dụng ngoại ngữ trong các cơ sở giáo dục mầm non.

Lương Nghĩa