Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật giữ vai trò quan trọng trong việc đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân, góp phần hình thành ý thức tôn trọng pháp luật, xây dựng lối sống và làm việc theo Hiến pháp, pháp luật. Thời gian qua, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang được triển khai khá đồng bộ và ngày càng đi vào nền nếp. Sự quan tâm chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền cùng sự tham gia tích cực của các ngành, tổ chức chính trị-xã hội đã góp phần đưa pháp luật đến gần hơn với đời sống Nhân dân.
Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật cấp tỉnh, cấp xã đã phát huy tốt vai trò tham mưu, tư vấn cho Ủy ban nhân dân và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cùng cấp trong xác định nội dung pháp luật trọng tâm cần tuyên truyền, gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của địa phương. Trên cơ sở đó, các cơ quan, đơn vị chủ động lựa chọn nội dung tuyên truyền phù hợp với nhu cầu tìm hiểu pháp luật của từng nhóm đối tượng, đồng thời phục vụ hiệu quả nhiệm vụ chính trị của ngành, địa phương trong từng thời điểm, từng giai đoạn. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhất là các văn bản pháp luật mới ban hành; các lĩnh vực thiết thực, sát với đời sống Nhân dân như: Quyền và nghĩa vụ công dân; các quan hệ pháp luật về dân sự, hôn nhân và gia đình; phòng, chống tội phạm và tệ nạn xã hội; bảo đảm trật tự an toàn giao thông; pháp luật về đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng; bảo vệ và phát triển rừng, bảo vệ môi trường… Hình thức tuyên truyền được đổi mới theo hướng đa dạng, linh hoạt, kết hợp giữa các phương thức truyền thống như hội nghị, sinh hoạt chi bộ, họp thôn, tổ dân phố, pa-nô, tờ rơi… với việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, mạng xã hội, trang thông tin điện tử và hệ thống truyền thanh cơ sở; nhiều mô hình, cách làm hiệu quả tiếp tục được duy trì và nhân rộng như tuyên truyền pháp luật lưu động gắn với các cuộc thi tìm hiểu pháp luật; xây dựng tổ hòa giải tiêu biểu ở cơ sở; câu lạc bộ tư vấn pháp luật; tổ chức Ngày Pháp luật Việt Nam và các hội thi tuyên truyền pháp luật theo chuyên đề. Những hoạt động này đã góp phần mở rộng phạm vi tiếp cận pháp luật, nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân, đồng thời đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong công tác tuyên truyền hiện nay.
Cùng với việc đổi mới nội dung và phương thức tuyên truyền, quy mô, chất lượng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang không ngừng được nâng lên. Từ năm 2020 đến nay, các cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị trong tỉnh đã tổ chức trên 165 nghìn buổi tuyên truyền pháp luật, thu hút hơn 12,5 triệu lượt người tham gia; tổ chức 2.382 cuộc thi tìm hiểu pháp luật với trên 917 nghìn lượt người dự thi. Hệ thống truyền thanh cơ sở duy trì phát sóng thường xuyên các chương trình phổ biến pháp luật với trên 96 nghìn lượt phát; hơn 3,6 triệu tài liệu tuyên truyền pháp luật được cấp phát đến Nhân dân. Trang thông tin điện tử phổ biến, giáo dục pháp luật của tỉnh đã đăng tải gần 10.000 tin, bài, ảnh, văn bản pháp luật, thu hút hơn 732 nghìn lượt truy cập; nhiều nội dung pháp luật được đăng tải thường xuyên trên Báo Tuyên Quang điện tử; các chương trình tuyên truyền được phát trực tiếp trên fanpage “Tuyên Quang TTV”, “Báo Tuyên Quang Online” của Báo và Phát thanh, truyền hình tỉnh. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh.
Công an xã Bằng Hành tuyên truyền pháp luật tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở xã Bằng Hành
Xác định đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật là lực lượng nòng cốt trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, tỉnh Tuyên Quang luôn quan tâm củng cố, kiện toàn và nâng cao chất lượng lực lượng làm công tác này. Các cấp ủy, chính quyền thường xuyên rà soát, bổ sung báo cáo viên pháp luật cấp tỉnh và tuyên truyền viên pháp luật ở cơ sở bảo đảm tiêu chuẩn theo quy định; đồng thời chú trọng bồi dưỡng kỹ năng tuyên truyền, cập nhật kiến thức pháp luật mới, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Hiện toàn tỉnh có 6.806 báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật, trong đó có 216 báo cáo viên pháp luật cấp tỉnh và 6.590 tuyên truyền viên pháp luật cấp xã. Lực lượng báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật ngày càng khẳng định vai trò nòng cốt trong công tác tuyên truyền pháp luật, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, đảng viên và Nhân dân trên địa bàn tỉnh.
Trợ giúp viên pháp lý - Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước số 2 tuyên truyền tại thôn Khuổi Trang, xã Minh Ngọc
Hiện nay, trong bối cảnh chuyển đổi số đang tác động sâu sắc đến phương thức truyền thông và tiếp cận thông tin của người dân, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cần tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ, gắn với ứng dụng công nghệ số và đa dạng hóa hình thức tuyên truyền. Thời gian tới, tỉnh xác định đẩy mạnh khai thác hiệu quả các nền tảng truyền thông điện tử, mạng xã hội, hệ thống thông tin cơ sở; tăng cường sản xuất các sản phẩm truyền thông số ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với từng nhóm đối tượng, nhất là đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật theo hướng chuyên sâu, sát thực tiễn; thường xuyên bồi dưỡng kỹ năng truyền thông, kỹ năng số và phương pháp tiếp cận cộng đồng. Đẩy mạnh phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong tổ chức tuyên truyền; lồng ghép nội dung phổ biến, giáo dục pháp luật với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, phong trào thi đua yêu nước và các cuộc vận động ở cơ sở. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong xây dựng, quản lý và khai thác cơ sở dữ liệu pháp luật; phát triển các kênh tư vấn, giải đáp pháp luật trực tuyến; tổ chức các cuộc thi tìm hiểu pháp luật trên môi trường số; phát huy vai trò của các thiết chế văn hóa, tổ hòa giải ở cơ sở trong đưa pháp luật vào đời sống. Quan tâm bố trí nguồn lực, bảo đảm điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; tăng cường kiểm tra, đánh giá hiệu quả thực hiện, kịp thời biểu dương, nhân rộng các mô hình, cách làm hiệu quả. Những giải pháp đồng bộ, cụ thể này nhằm nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành và thượng tôn pháp luật trong Nhân dân, góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội, tạo nền tảng pháp lý vững chắc phục vụ phát triển kinh tế – xã hội nhanh, bền vững của tỉnh.
Phan Thanh Bình