Cách đây 80 năm, ngày 27/3/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết bài với nhan đề “Sức khỏe và thể dục” đǎng trên báo Cứu Quốc nhằm kêu gọi toàn dân tham gia tập luyện thể dục, nâng cao sức khỏe. Ngày 29/1/1991, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 25/CT về việc lấy ngày 27/3 hàng năm làm “Ngày Thể thao Việt Nam”.
Ngay sau khi Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, dù đất nước đang trong hoàn cảnh "ngàn cân treo sợi tóc", nhưng với tầm nhìn xa, trông rộng, Đảng ta và Bác Hồ vẫn dành sự quan tâm đặc biệt đến lĩnh vực thể dục, thể thao. Ngày 30/1/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ Liên hiệp lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ban hành Sắc lệnh số 14 thành lập Bộ Thanh niên Nha Thể dục Trung ương, chính thức khai sinh ra nền thể thao cách mạng Việt Nam với nhiệm vụ "nghiên cứu phương pháp và thực hành thể dục trong toàn quốc" nhằm "tăng bổ sức khỏe toàn dân và cải tạo nòi giống Việt Nam".
Ngày 27/3/1946, Bác thay mặt Chính phủ ban hành Sắc lệnh số 38 thành lập Nha Thanh niên và Thể dục. Cùng ngày, Người viết bài Sức khỏe và Thể dục đăng trên báo Cứu quốc, kêu gọi toàn dân tập thể dục.
Bác viết: "Mỗi một người dân yếu ớt, tức là cả nước yếu ớt, mỗi một người dân mạnh khỏe tức là cả nước mạnh khỏe”. Bác kêu gọi mọi người dân bất kể già trẻ, trai gái ra sức luyện tập thể dục hằng. Mỗi người dân mạnh khỏe tức là cả nước mạnh khỏe, có như vậy, công cuộc kháng chiến mới thắng lợi, kiến quốc mới thành công.
Bác Hồ chơi bóng chuyền cùng cán bộ Văn phòng Chính phủ tại rừng Khâu Lấu, Tuyên Quang (năm 1948). Ảnh: Tư liệu/TTXVN
Đồng hành cùng tiến trình phát triển của đất nước, thể thao Việt Nam ngày càng khẳng định vai trò và vị thế của mình. Không chỉ là những cuộc tranh tài, thể thao đã trở thành một công cụ ngoại giao mềm hiệu quả, góp phần tăng cường hiểu biết, gắn kết giữa các quốc gia. Ngành Thể dục thể thao cũng góp phần quan trọng thực hiện chủ trương hội nhập quốc tế, mở rộng hợp tác, đối ngoại của Đảng, Nhà nước, đối ngoại nhân dân; nâng cao vị thế, vai trò và quảng bá hình ảnh của đất nước và con người Việt Nam trên trường quốc tế.
Thể thao Việt Nam để lại nhiều dấn ấn sâu đậm trong trái tim người hâm mộ. Đó là sự ghi dấu những thành tích đầy tự hào của bóng đá Việt Nam: Tại AFF Suzuki Cup 2008, tuyển nam Việt Nam đã vượt qua gian khó để lần đầu tiên lên ngôi vô địch Đông Nam Á. Đến năm 2018, bóng đá Việt Nam đã tạo nên một kỳ tích chấn động châu lục với ngôi Á quân quả cảm tại Giải vô địch U23 châu Á, giữa bão tuyết Thường Châu. Trong lịch sử, có 3 đội bóng của Việt Nam được tham dự tổng cộng 4 kỳ FIFA World Cup, đó là U20 nam Việt Nam (2017), futsal Việt Nam (2016) và đội tuyển bóng đá nữ (2023). Đó là sự khẳng định vị thế của thể thao Việt Nam tại SEA Games: 5 kỳ SEA Games gần nhất, Việt Nam luôn nằm trong top 3 vị trí dẫn đầu bảng tổng sắp huy chương. Đặc biệt, Việt Nam đã đăng cai và tổ chức thành công 2 kỳ Đại hội thể thao Đông Nam Á (SEA Games 22-2003 và SEA Games 31-2022), tạo được ấn tượng tốt đẹp trong lòng bạn bè khu vực và thế giới. Với hơn 2.253 tấm huy chương các loại trong năm 2025, Thể thao Việt Nam khẳng định vị thế vững chắc trong top 3 khu vực Đông Nam Á.
Ở châu Á, rất đáng ghi nhận khi Việt Nam lần đầu tiên đã có những tấm huy chương Vàng ở các nội dung được đầu tư mạnh, như: Taekwondo, Karatedo hay Thể hình. ASIAD 2018, thể thao Việt Nam đã giành tới 5 Huy chương Vàng…
Cán bộ, đảng viên và Nhân dân tham gia Ngày chạy Olympic “Vì sức khỏe toàn dân - Vì An ninh Tổ quốc” và Giải Việt dã Tiền phong tỉnh Tuyên Quang năm 2026
Bên cạnh thể thao thành tích cao, thể dục thể thao quần chúng cũng phát triển đồng bộ, sâu và rộng. Cuộc vận động “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại” đã góp phần thúc đẩy thể thao phong trào phát triển mạnh mẽ. Cuộc vận động đã được các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, bộ, ngành và Nhân dân nhiệt tình hưởng ứng, tích cực ủng hộ, tham gia và đã đạt được những thành quả bước đầu. Năm 2025, tỷ lệ người tập luyện thể dục, thể thao thường xuyên đạt mốc kỷ lục 38,2%, số gia đình tập luyện thể thao đạt 28,8% là minh chứng cho thấy thể thao quần chúng đang trở nên thiết yếu trong đời sống người dân, góp phần phát triển nền tảng sức khỏe, nâng cao tầm vóc người Việt trong kỷ nguyên mới....Việc phát triển nền thể thao quần chúng chính là một nhiệm vụ chính trị quan trọng không chỉ giúp Việt Nam gìn giữ bản sắc và văn hóa dân tộc, mà còn tạo ra động lực thúc đẩy thể thao nước ta vươn lên tầm quốc tế.
Đối với Tuyên Quang, thời gian qua, ngành thể thao của tỉnh đã đạt được những thành tích ấn tượng. Năm 2025, thể thao Tuyên Quang đã có một bước tiến dài với hơn 150 bộ huy chương các loại sau 28 giải đấu quốc gia. Ngay từ đầu năm 2026, tại Giải vô địch và vô địch trẻ vật bãi biển quốc gia diễn ra tại Bắc Ninh, đội tuyển Vật Tuyên Quang đã chứng minh sức mạnh áp đảo với 3 HCV, 4 HCB và 5 HCĐ. Đội tuyển Muay cũng ghi dấu ấn tại Giải vô địch các CLB Muay quốc gia ở Gia Lai với 1 HCB và 3 HCĐ. Đặc biệt, “mỏ vàng” Đua thuyền tiếp tục khẳng định vị thế khi các tay chèo đang thi đấu tại Giải Canoeing quốc gia ở Đà Nẵng. Tính đến ngày 20/3, đội đã giành 1 HCB và 3 HCĐ...
Phong trào “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại” tiếp tục được lan tỏa sâu rộng tại các cơ quan, đơn vị, địa phương trong tỉnh, thu hút đông đảo người dân tham gia. Các Câu lạc bộ xe đạp, cầu lông, bóng bàn, chạy, bóng chuyền hơi…phát triển mạnh mẽ, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần, nâng cao sức khỏe, xây dựng lối sống lành mạnh trong Nhân dân, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển.
Trải qua 80 năm, Lời kêu gọi toàn dân tập thể dục, thể thao của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn là kim chỉ nam cho công tác thể dục, thể thao của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta. Học tập và làm theo Bác, mỗi một người dân, cán bộ, chiến sỹ sẽ không ngừng rèn luyện, nâng cao sức khỏe, đáp ứng nhu cầu văn hóa tinh thần, góp phần ra sức thi đua lao động, sản xuất, xây dựng quê hương đất nước ngày càng giàu đẹp, văn minh./.
Mộc Miên