Quán triệt quan điểm chỉ đạo của Trung ương, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định rõ: Tập trung xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách để tạo môi trường thuận lợi cho nghiên cứu, phát triển, ứng dụng và chuyển giao khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo phù hợp với điều kiện địa phương. Trên cơ sở đó, tỉnh đã triển khai nhiều chủ trương, giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số và bước đầu đạt được những kết quả quan trọng.
Công tác lãnh đạo, chỉ đạo được triển khai đồng bộ, thống nhất
Giai đoạn 2020 - 2025, tỉnh Tuyên Quang đã ban hành nhiều nghị quyết, chương trình, kế hoạch về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Riêng năm 2025, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành 4 quyết định, 2 kế hoạch và 3 văn bản chỉ đạo về nội dung này, tạo cơ sở chính trị và pháp lý quan trọng cho việc triển khai chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh. Việc thành lập, kiện toàn Ban chỉ đạo, tổ giúp việc từ tỉnh đến xã và các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh được quan tâm. Đến năm 2025, toàn tỉnh có 16 sở, ngành và 124 xã thành lập Ban Chỉ đạo chuyển đổi số. Nhiều cơ quan, đơn vị đã xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện các nghị quyết của Trung ương và Chính phủ về chuyển đổi số. Điều đó cho thấy chuyển đổi số đã trở thành nhiệm vụ chính trị quan trọng, được triển khai trong toàn hệ thống chính trị.
Tỉnh cũng chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực số. Nhiều lớp tập huấn, hội nghị được tổ chức nhằm nâng cao kỹ năng số cho cán bộ, công chức, viên chức và doanh nghiệp. Tỉnh đã tổ chức 11 lớp tập huấn với khoảng 1.200 lượt cán bộ, doanh nhân tham gia; Trường Đại học Tân Trào phối hợp với Trường Đại học Khoa học và Công nghệ miền Nam Philippines tổ chức hội nghị tập huấn quốc tế về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dạy và học với khoảng 200 giảng viên, sinh viên tham gia. Đây là bước chuẩn bị quan trọng về nguồn nhân lực cho quá trình chuyển đổi số lâu dài.
Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) và các hoạt động công vụ trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang
Chính quyền số từng bước hình thành, cải cách hành chính có chuyển biến rõ rệt
Chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước của tỉnh đạt nhiều kết quả rõ nét, đặc biệt trong cải cách hành chính và cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Đến năm 2025, toàn tỉnh có 2.172 thủ tục hành chính được áp dụng; 2.070 dịch vụ công trực tuyến được cung cấp; 1.947 thủ tục hành chính được giải quyết theo cơ chế “một cửa”; 883 thủ tục hành chính đã xây dựng quy trình liên thông.
Bộ chỉ số đánh giá chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính đạt 89,44 điểm, xếp thứ 15/34 tỉnh, thành phố. Kết quả này cho thấy việc ứng dụng công nghệ số đã góp phần nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân, tăng tính minh bạch và hiệu quả trong giải quyết thủ tục hành chính.
Hạ tầng và nền tảng số phục vụ quản lý, điều hành được triển khai đồng bộ. Hệ thống quản lý văn bản và điều hành có khoảng 23.555 tài khoản đang hoạt động; duy trì 162 điểm cầu hội nghị trực tuyến từ tỉnh đến xã. Việc ứng dụng công nghệ số đã góp phần nâng cao hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, giảm thời gian xử lý công việc và tiết kiệm chi phí hành chính.
Chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính được quan tâm triển khai
Kinh tế số và xã hội số có bước phát triển tích cực
Trong phát triển kinh tế số, tỉnh đã đẩy mạnh thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt và chuyển đổi số trong doanh nghiệp. Đến năm 2025, 100% sản phẩm OCOP được đưa lên sàn thương mại điện tử; khoảng 296.000 tài khoản ví điện tử đang hoạt động; 100% doanh nghiệp sử dụng hóa đơn điện tử; tỷ lệ dân số từ 15 tuổi trở lên có tài khoản giao dịch điện tử đạt khoảng 85%. Những kết quả này cho thấy kinh tế số đang từng bước trở thành động lực tăng trưởng mới của địa phương.
Trong lĩnh vực xã hội số, chuyển đổi số được triển khai trong nhiều lĩnh vực như giáo dục, y tế, quản lý dân cư. Hiện có 13/35 cơ sở khám chữa bệnh có giường bệnh triển khai hồ sơ bệnh án điện tử; số sổ sức khỏe điện tử tích hợp trên VNeID đạt 882.648/920.880 nhân khẩu. Việc triển khai các ứng dụng số đã góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, giáo dục và tiện ích cho người dân.
Hạ tầng số được đầu tư, tạo nền tảng cho chuyển đổi số
Hạ tầng viễn thông và công nghệ thông tin tiếp tục được đầu tư phát triển. Toàn tỉnh có hàng nghìn trạm BTS; 100% xã, phường đã phủ sóng cáp quang băng rộng; mạng truyền số liệu chuyên dùng được triển khai đến 100% cơ quan nhà nước. Đây là điều kiện quan trọng để triển khai chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.
Công tác bảo đảm an toàn thông tin được chú trọng; 100% cơ quan chuyên trách, tham mưu giúp việc Tỉnh ủy và các đảng ủy trực thuộc được cấp chữ ký số; nhiều thiết bị ký số và mã hóa được cấp cho tổ chức, cá nhân, góp phần bảo đảm an toàn thông tin trong môi trường số.
Bên cạnh kết quả đạt được, việc thực hiện đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh vẫn còn một số hạn chế như nhận thức về chuyển đổi số của một bộ phận cán bộ, người dân và doanh nghiệp chưa đồng đều; hạ tầng số ở cơ sở chưa đồng bộ; thiếu nhân lực công nghệ thông tin tại cấp xã; dữ liệu giữa các hệ thống chưa được kết nối đồng bộ… Nguyên nhân chủ yếu do Tuyên Quang là tỉnh miền núi, địa bàn rộng, dân cư phân tán, nguồn lực đầu tư còn hạn chế; cơ chế thu hút nhân lực công nghệ thông tin chất lượng cao còn khó khăn; đội ngũ cán bộ công nghệ thông tin cấp xã chủ yếu là kiêm nhiệm. Đây là những điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ trong thời gian tới.
Giải pháp thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong thời gian tới
Đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là xu thế tất yếu, là động lực phát triển mới và có ý nghĩa quyết định đối với phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới. Để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tỉnh Tuyên Quang xác định cần tập trung thực hiện một số giải pháp trọng tâm:
Tiếp tục nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy, chính quyền và người đứng đầu về vai trò của đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; xác định rõ đây là khâu đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Phát triển hạ tầng số đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở, bảo đảm kết nối thông suốt, an toàn, đáp ứng yêu cầu phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số; ưu tiên đầu tư hạ tầng số cho vùng sâu, vùng xa.
Xây dựng hệ thống dữ liệu số đồng bộ, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, đơn vị, dữ liệu số là nền tảng cho quản lý và phát triển.
Phát triển nguồn nhân lực số, nhất là đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã; tăng cường đào tạo kỹ năng số, kỹ năng quản trị dữ liệu, an toàn thông tin và vận hành hệ thống số.
Bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng; xây dựng hệ thống bảo mật nhiều lớp; nâng cao năng lực phòng, chống rủi ro an ninh mạng.
Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự tham gia của người dân và doanh nghiệp, tỉnh Tuyên Quang có điều kiện thuận lợi để tạo bước đột phá trong chuyển đổi số, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong thời kỳ mới.
Nguyễn Yến, BTG&DVTU